Tankar frå Varanger

Ny blogg

2009-08-12T12:42:00.000+02:00

http://innerstiskogen.blogspot.com

Småbruk til salgs

2008-12-14T19:22:00.018+01:00

(...solgt...)
Det er ikkje alltid ting går som ein vil. Og nå er det altså klart at me må flytta sørpå. Ikkje fordi me vil, men fordi me må.
For min del klarer eg ikkje heilt å forestilla meg det, etter å ha levd i Vadsø i nesten 20 år. Korleis eg skal klara eit liv der sør. I eit land der det er så varmt at det ikkje er nødvendig å setja opp ein levegg mot austavinden. Der det ikkje er noko utfordring å få potetene til å gro. Der det ikkje er snøbyger den 17. mai. Eg er ikkje ironisk når eg seier at det første eg kjem til å savna er desse snøbygene.
Og så folket. Det er så mykje eg kunne ha sagt. Men nøyer meg med det som skjedde for nokre dagar sidan. Me køyrde innover byen, då ei eldre dame stod ved vegen og strekte ut armen så langt ut ho kunne. me skulle så gjerne ha sluppe henne på, men hadde ikkje plass. Og eg tenkte at sørpå er det ikkje akkurat vanleg at framande får sleppa inn i bilen. Og slett ikkje vanleg at eldre damer står ved vegen og haikar. Men slik er det her. Ja, dei haikar forsåvidt ikkje. Dei berre rettar ut armen og reknar det som ein selvfølge at nokon hjelper dei vidare på vegen.

Og så må me flytta frå draumeplassen vår. Berre eit og eit halvt år fekk me her på dette småbruket med den mest fantastiske utsikt mot Varangerfjorden.
Fjorden som har alt. Du berre ror litt utpå, slepper snøret uti, og så høgg det på torsk og sei på samtlege krokar. Vel, kanskje er det ikkje alltid slik, men på bestemte tider kokar det faktisk av fisk i fjorden. Dessutan er det lokale forekomstar av kveite, steinbit og flyndre. Og krabbe. Og laks om forsommaren. Medan det sym vågekval, kvitfisk og niser utpå fjorden.
Jorda her er veldig spanande. Bygd opp av tare på gamlemåten. Drifta i lang tid tradisjonelt og skånsomt. Det har gitt eit av dei mest spanande kulturområde i heile Finnmark med stort mangfald av planter. Slik at det for eksempel kan plukkast vill grasløk ute på jordet, når det trengst til røykalaksen.
Og nokre av bygningane har ei og anna svært spanande historie å fortelja. Nokre er bygd på 1700 talet av russisk tømmer. Noko som er svært unikt i eit fylke der mykje brant ned under krigen.

Me hadde så mange planar. Så det me i det minste håpar er at nokon kan ivareta bruket vidare. Og dei som overtar vil få svært mykje;
-40 mål tomt med fantastisk utsikt og artsrik kulturlandskap
-To bustadhus, blant anna eit med ei lun, gammal tømmerstove
-Fjøs med stall, høyloft, lagerrom og diverse,
-Vedfyrt badstu, dobbel garasje, lakserøykeri, drivhus, potetåker, jordbæråkrar, hønsehus, lakseplass, lang, fin sandstrand
-Tilgang til fine fiskeplassar uti fjorden, nær tilgang til jakt, fiske og bærmyrer på fjellet, vedteig nokre hundre meter ovanfor garden
-Moglegheiter for hobbysmåbruk, hestedrift, sau, høns, næringsverksemd som økologisk turisme, besøksgård eller berre ein bustad med utleige og svært god plass
-Moglegheiter til å kjøpa med traktor med diverse redskap, trebåt med påhengs, laksegarn og diverse fiskeredskap, anna utstyr og material.
-Dessutan er det mogleg å motta støtte til å vedlikehalda jorda og bygningane.

Er du interessert, kan du lesa vidare om livet på Makkenes lenger nede i denne bloggen, sjå bilder av garden med omegn i dette fotoalbumet, du kan sjå dette panoramabildet i photosynth, sjå innom finn.no, eller ta direkte kontakt med salgsmeklar; vza@advokathuset-vadso.no tlf. 78941400.

Har visst i over eit år at dette kunne skje til slutt. Og det kan delvis forklarast som ein av grunnane til at det ikkje har vore så veldig mange tankar å formidla den siste tida. Så dermed kan det òg sjå ut til at det går mot slutten med denne bloggen. Ser ingen vits å fortsetja med mine varangertankar (sjølv om tankane nok ofte vil gå til Varanger). Tida vil visa.

Stein på stein

2008-09-28T13:47:00.003+02:00

Det blei drenert rundt huset i sommar. Det avdekka at det er mykje stein i jorda her. Det visste eg forsåvidt frå før. Har streva forferdeleg med å slå gjerdestolpar i den steinrike jorda, blant anna.
Så nå ligg det haugevis med stein rundt huset som må bort. Har så smått byrja på ryddinga. Tre tilhengarlass er fjerna, men mykje gjenstår.
Det med stein er i grunnen interessant, viss ein ser bort frå alt strevet med det. Ein gong for lenge sidan var det ingen Varangerhalvøy. Berre hav og sandbotn. Så kom istida. Og når isen forsvann, heva det seg eit nytt land; Varangerlandet, som bestod av sandstein, pressa saman av all isen. Oppover terrenget finn me mange strandsoner og steinmorener etterkvart som landet heva seg. Og nederst, når menneska busette seg, blei det laga jord. Mykje av jorda langs fjorden er laga av utlagt tang og tare. Så det er ikkje så rart at det er eit tynt jordsmonn her.
Samstundes som det blei danna sandstein under istida, drog isen med seg ein og annan stein sørfrå. Og medan eg plukka og løfta på steinen min, fann eg av og til nokosom ikkje kunne vera sandstein. Ein grøn her. Ein kvitspraglete der. Og så denne svarte. Som fekk æra av å bli med inn til pynt i huset. Akkurat nå sit den i vindaugskarmen og får med seg soga om steinen i Varanger.

Hysefilet i måneskinn

2008-09-20T22:31:00.002+02:00

Her kjem nok ein slik "ut i naturen og heim og et"-artikkel.
Det har vore så mange, fine dagar i det siste. Sol og stille vær. Skikkeleg slik indiansk sommar.
Me skulle ha middag. Hadde satt nokre rester ut i gangen. Den brukar å fungera fint som kjøleskap. Men så blei det varmt. Så varmt at flogene kom tilbake. Og middagen blei øydelagt.
Så kva gjer ein då? Jo, drar ut i båten.
Det blei ein fin fangst. Stor, feit og glinsande hyse beit på med ein gong. Hadde berre snøret ute tre gonger, innan det var meir enn nok til middag.
Og før eg visste ordet av det, hadde sola gått ned innover fjorden i vest. Medan månen hadde stige opp i aust. Det mørkna. Fort. Eg kom meg tilbake. Inn på kjøkkenet og skar filet. Fine, delikate stykker. Hyse er undervurdert, i grunnen. For steikt på panna blei den så fin.
Så var det middag. Igjen. Stekt hyse med salat frå hagen.
og ein måne som steig opp over fjorden.

Sola er i hus

2008-09-13T21:11:00.006+02:00

Det er viktig å få henne i hus, før vinter og mørke kjem. Så ho kan lysa opp på matbordet.
Var som vanleg i absolutt seinaste laget. Månadsskiftet august/september er normalt ikkje multetid. Men det gjekk. Sjølv om det var mykje overmodent, fann eg framleis nok av fine bær.
Så dermed er vinteren berga.
Kom ned igjen frå fjellet utpå kvelden. Det hadde mørkna. Men kone og fiskesuppe venta. Det var fyr i omnen. Og sjølvsagt blei det multer til dessert.
Har forresten laga eit interessant panoramabilete i noko nytt og revolusjonerande; "photosynth"-sida mi.
Og det heile er elles dokumentert i denne prisløna filmen.

Briller funnen i steinura

2008-09-06T23:56:00.009+02:00

Fann desse brillene på veg ned frå ein fjelltur. Tenkte det var best å ta vare på dei.
Dei låg i steinura like nord for Makkenes.
Så viss du går og snublar og ikkje ser ein døyt for tida, finn du brillene hos meg.

Soga om bonden sitt sukkertøy

2008-09-06T23:56:00.008+02:00

Dette er ei samling med sukkertøy som har ein svært høg verdi i Varanger. I eit område kor det etterkvart er fleire hestar enn folk. Og ikkje så mykje jord. Og slåtten berre kan gjennomførast ein gong i løpet av sommaren. Så kan ein slik rundball kosta 500 kroner. Difor kan alle som har grasetande dyr sjå med lange, våte auge etter kvar einaste rundball som ligg langs vegen. Så langt har det faktisk kome at nokon blei fråstjålen rundballar inne i Nesseby her om dagen.

Men altså. Mi soge om mitt sukkertøy er lang og pinefull. Som alltid.
Eg bestemte meg i år for å gjera alt sjølv. Dum som eg er. Fekk lånt meg ein gjødselspredar hos ein nabobonde. Fekk spredt godt med kunstgjødsel. Kjøpte ei brukt rundballepresse hos nokon inne i fjorden.
Men så måtte eg venta på å slå. For eg måtte låna ein pakkar, den maskinen som pakkar alt inn i plast. Andre bønder måtte jo trass alt få bli ferdig med sitt, og kunne ikkje ta omsyn til mitt hobbybruk.
Og graset vaks. Og eg venta og venta. Og graset byrja å frøa seg. Det var ikkje så heldig, etter som eg forstod. Og så var sommarferien ferdig. Og jobben krev jo sitt i oppstarten. Og så byrja det å regna. Og det var slett ikkje bra. Eg såg på værvarselet kvar time. Utpå seinsommaren var været meir ustabilt. Og natta meir fuktig. Uro og bekymring. Det knuga som ein verkande byll.

Den 24. august kom eg endeleg i gang. Og då snakkar me om ei tid når hausten er farleg nær.
Så. Byrja eg å slå. Har ein liten fingerslåmaskin som sannsynlegvis var blitt ganske sløv med åra. Måtte stoppa kvar femte meter og få laus gras som satte seg fast. Det gjekk ein time for kvar runde. Kona hjalp til, gjekk bak slåmaskinen og drog ut på gras, altså eg slo av maskinen kvar gong så ikkje fingrane forsvann (ja, det var kanskje i åtte timar). Alt i alt stod det vel på i over 15-16 timar. Då det var slått, såg heile jordet ut som ein skamklipt sau. Neste dag var det å rasa heim etter jobb og venda graset i strenger. Dagen etter det fekk eg ordna meg ein fridag frå jobben og montera den innkjøpte pressa. Den svære pressa fortona seg som eit monster som rulla og braka. Eg ringte og ringte han som hadde seldt pressa. Spurte og grov. Trudde aldri eg skulle få det til. Men det gjekk. Fascinerande å sjå korleis maskinen støvsugde bakken for gras og la ut bak seg ferdig pressa ballar som nokre egg. Eller kanskje noko anna.
Innemellom måtte eg demontera og montera pakkaren. Ballane kunne ikkje liggja for lenge utan plast før det gjekk varmgang i dei. Fascinerande det òg. Å sjå plasten som surra seg rundt, medan eg rygga rundballane bakover. I byrjinga trøbla eg. Plasten sleit seg stadig vekk av. Og det vart ganske ujamnt med plast rundt dei første.
Utpå natta var den jobben ferdig òg.
Den siste dagen kunne eg henta alle rundballane med klipa og plassera dei på tunet. Klare som vintermat.

Hah! Eg klarte det! Stod dødssliten og såg på verket. Så stolt og lukkeleg. I fjor fekk eg ikkje meir enn 12 rundballar. Denne gong hadde kunstgjødselen gjort det slik at eg stod med heile 30 rundballar.
Eg hadde klart det mot alle odds. Like dårlege odds som dei hadde på 60 talet då dei skulle landa på månen. At kona ga skryt hjalp òg på. Tenkte ei stund at eg kanskje hadde ein del å gå på ei tid framover, då eg kom inn og la beina på bordet.

Oppi alt dette er det ein ting eg tenkjer mest på. Og det er alle bøndene langs fjorden som hjalp til med råd og vink. Ingen av dei var overbærande over min manglande kunnskap. Men svarte tolmodig på alt eg lurte på. Og gratulerte meg med resultatet.
Så den enda nå lukkeleg denne soga. Om sukkertøyet mitt.

Kva skjedde?

2008-08-30T09:06:00.007+02:00

Alt har gått så fort at eg knapt rakk å pusta.
Men kva skjedde eigentleg?
.......jo, fekk planta litt salat og reddik i åkeren, tomat og agurk i drivhuset, men for seint, plukka opp hestedritt på jordet, og badet blei pussa opp, det blei fint, ei blanding av lys himmel og mørkeblått hav, satte ut laksegarn saman med naboen, fekk ein bra fangst til eige forbruk sjølv om det berre varte fjorten dagar, ein god del av laksen blei røyka i eige røykeri, byrja å mala huset utvendig, bort med den rare grønfargen, på plass med eggekvit, mykje betre om eg må seia det sjølv, og sprekker i murveggen blei plastra, så kom det pokkers regnet, så var det heller å mala inne, mykje kvitt der òg, kona mi drog sørpå, var saman med sonen sin der, sonen min kom på vitjing og hjalp til i arbeidet, sola kom tilbake, slo graset på tunet, malte meir av huset ute, stod på taket og malte, har aldri likt meg særleg oppe i høgden, og det var ut i båten og fiska, seien var borte, men det kom eindel torsk inn fjorden, noko av torsken blei røyka, veldig godt, det blei varmt innimellom, slappa litt av i fjæra, sonen min drog igjen, det var vemodig, fortsatte å mala både ute og inne, innstallerte eit badekar med løveføter, kona har ønska det heile livet sitt, så kom ho tilbake, og satte i mange gledeshyl, både fordi det var mala så mykje og fordi det var på plass eit badekar med løveføter, så kom foreldra mine på vitjing, dei hjalp til veldig mykje med malinga, veldig fint, dei har alltid vore slike arbeidsjern, så blei det drenert rundt kjellaren på grunn av frostsprengning i vinter, og heile muren blei lappa og slamma og nå er det heilt i orden, og det blei gravd ei grøft til straumledningen til garasjen, og laga ein liten parkeringsplass oppe ved garasjen, og eg for omkring og jobba og høyrde på lydbøker som eg lasta inn på mobiltelefonen, den eine boka etter den andre, og eg drog innimellom nokre snarturar til byen, lånte lydbøker, kjøpte maling, kjøpte diverse ting og tang som eg trong til arbeidet, skremte sikkert byfolket med møkkete og malingsflekkete klede, bondecaps og for ikkje å snakka om eit skjegg som berre grodde og grodde, så tok me oss tid til nokre konsertar på Varangerfestivalen, fint det, og .......
og heile tida gjekk eg og stressa over at eg ikkje kom i gang med slåtten. Eg hadde kjøpt meg ei rundballepresse og bestemt meg for å slå sjølv i år. Graset vaks, men eg måtte venta på ein pakkar, når dei andre bøndene var ferdige. Meir om det seinare.
Ja, og i byrjinga av sommaren var me nå ein liten tur rundtomkring i austfylket, men det kan lesast om ein annan stad.
Ja.
Det var vel det store og heile av sommaren i år.

Hurra for 18. mai

2008-05-24T22:18:00.005+02:00

Det har aldri gått særleg kjapt rundtomkring meg. Er ein av dei som gjerne hadde julestjerna oppe til over påske før i tida. Dette året flagga me for både 1. og 2. mai. Og 17. og 18. mai.
Det er noko med at når flagget først var oppe, og det flagra så fint i vinden. Med Varangerfjorden i bakgrunnen. Så var det så synd å ta det ned igjen. Så difor kunne me ropa "hurra for 18. mai". Det har me nemleg lov til i vårt eige kongerike.
Og sein, ja. Når eg først fortel om dette, så er me allereie i overgangen til juni (men flagget er nede nå, altså).

Veden er på plass

2008-05-24T21:29:00.006+02:00

Ja, den veden, ja. Nå er den på plass. Først var det å saga ned passeleg mengde trær oppe i skogen, like ovanfor garden. Nabo og eg i iherdig arbeid. Ved hjelp av ein ungdom borti vegen og skuteren hans blei den henta ned i påsken. Lasta over på traktortilhengaren. Køyrd til gards. Kappa og kløyvd. Lagt til tørk på pallar. Dekka til med presenning for å unngå fukt. Nå ligg den der og tørkar og godgjer seg. Innan den seint i haust blir lempa inn i skjåen. Så vil den til slutt putra i vedovnen. Ein gong komande vinter.

Det kan ta tid

2008-05-24T20:39:00.005+02:00

Nokre gonger tar det tid.
Kanskje det er på grunn av månen.

....

2008-03-19T15:09:00.002+01:00

Å stå han av

2008-03-19T14:59:00.002+01:00

Nokon vil kanskje seia at dette er biletet på den typiske finnmarking. Som står imot kva det skal vera. Oppreist mot alle naturlover. Utan eigentleg å tenkja over kor spesielt det er.
Tok ein tur ein søndags ettermiddag og kom forbi fleire slike gamle hus.

Slik har dette huset hatt eit liv på skakke over lengre tid. Og det verkar eigentleg å vera nøgd med det.
Særleg når det har selskap av ein fargeklatt på sørsida.

Vedskogen kallar

2008-03-19T14:58:00.004+01:00

Ingenting er som å dra opp i skogen og saga ved. Og så fantastisk tilfredsstillande når veden er like ovanfor garden. Jajamen...

Løyndommen bak eit gammalt orgel

2008-03-19T14:55:00.004+01:00

Naboen og eg demonterte eit lite orgel ein kveld. Det er eit lite og yndig orgel. I forhold til enkelte andre så lite at det nærast kan puttast i lomma. Men det har den rette lyden... ja, det vil sei, dersom det hadde vore friskt. For dette lir av alvorleg astma. Så det var å gjennomføra ein kraftig operasjon.
Når det så var demontert oppdaga me ein løyndom. På baksida var det limt ei avisside. Frå ei tysk avis på byrjinga av 1900 talet.
Så var det å undra over kven som hadde laga dette orgelet. Tydelegvis ein tyskar. For lenge sidan. Og korleis det hadde kome opp til Vadsø. Kanskje under krigen?
Då me hadde lukka det igjen, var det i alle fall litt meir lyd. Men astmaen var nok ikkje heilt kurert. Ennå.

Råkøyring og nervøse hestar

2008-03-19T12:24:00.006+01:00

Slik kan det gå når ein fireåring med far kjem rasande.
Og det kan føra til at hestane blir så nervøse at dei nestan et opp heile porten.

Frå stolt hane til hane i vin

2008-03-02T20:09:00.004+01:00

Så var det òg gjort. Liv er tatt for første gong under vår leiing på bruket.
Eg var litt spent på korleis eg skulle takla dette. Å ta liv som eg omgir meg med til dagleg er ikkje noko som skjer så ofte. Men det var ikkje så spesielt. Nestan som å ta opp ein fisk frå havet.
I hønehuset var det tre hanar. Litt for mange. Strengt tatt er det nok med ein. Og når den nest største i tillegg byrja å bli vel bøllete i kurtisen med hønene, så var det på tide.
Det var fort gjort. Frå å vera ein ubekymra, spankulerande hane. Til brått å vera utan hovud.
Naboen hjalp til med flåinga. Det kom urovekkande, levande "bøøøøp"-lydar ut av den opne halsen når me haldt på.
Sambuaren haldt seg på god avstand frå slakteplassen, ridande på hesten sin.

Så var det å liggja partert på kjøkkenbordet. Bli blanda med diverse etter oppskriften frå fransk bondekunst; Coq au vin.
I Finnmark er det forresten ei spesiell oversetjing av denne retten, som eg ikkje har lyst å fortelja om nå. Det viktigaste var at kjøttet på middagsbordet var veldig ferskt i ettermiddag.
Og blandinga av hane, vin, sopp og diverse var som forventa. Det var godt.

Leik i mørketid

2008-01-20T15:43:00.000+01:00

Var ute og leika ein ettermiddag med femåringen. Me tok på oss hovudlykter. Leika gjemsel. Femåringen er ikkje akkurat blant dei mest tolmodige. "Si et lite pip" ljoma i ett medan han leita. Så var det å køyra med akebrett. Me har ein lang og fin nedkjørsel, utan fare for trafikk. Me sat på kvart vårt brett oppe ved porten. Venta på startskotet.
Så satte me i veg. Hetta på scooterdressen min la seg over hovudlykta, så det blei ekstra mørkt. Femåringen susa der framme. Og alt skildra i den snart prisløna filmen min.

Mysteriet på himmelen

2008-01-18T19:38:00.000+01:00

Er opptatt av mysterier av og til. Og nå på den eine lyse timen me har hatt i mørketida, såg eg dette fenomenet på himmelen.
Så kva er det? Berre ein sky som har fått ein rar form? Laga av vind som ikkje klarer å avgjera kva retning den skal ta? Sidan dette er observert i rett retning aust, får eg fantasiar om storpolitikk. Kanskje det er sporet frå eit russisk jagarfly? Styrt av ein pilot som har tatt litt for mykje vodka?
Eller kanskje eg berre skal slutta å koma med fleire gode idear?

Det humpar og går

2007-12-30T15:07:00.000+01:00

Det er ikkje berre å overta eit småbruk med avgrensa kunnskapar, kombinert med full jobb og ganske dårleg tid. Så eg kan sjå tilbake på eit innhaldsrikt år, dette første småbruksåret.
Så her kjem ei beskriving av ei lang og pinefull ferd. Ganske lik Dantes skildring av reisa gjennom Helvete ("Den guddommelige komedien"). Men på eit meir praktisk plan.
Så, altså;
Det har vore ein del bål nede i fjæra, for å bli kvitt gammalt skrot. Og kvar gong har røyken gått feil veg; Rett opp i huset til ein av naboane. Som heldigvis er greie og tolmodige.
Tida har gått så fort. Og alltid har eg vorte for seint ute. Eit høylass har blitt hengande på hesja. Og langt, langt ut i mørketida fekk eg endeleg båten til land. For å få det til, måtte eg vassa ut. Drog først til ein sportsforretning for å få tak i vadarar. Det hadde dei sjølvsagt ikkje på denne tida av året. Og ikkje skjøna dei kva eg skulle med det. Men ein kamerat hjalp til og lånte meg ein tørrdrakt. Den kom godt med. For når eg byrja å vassa utover, måtte gjera det på full flo, når det var på det mørkaste, så merka eg at det var skikkeleg springflo, faktisk. Vatnet gjekk nestan opp til halsen. Eg tenkte med meg sjølv at dette er livsfarleg og heilt idiotisk. Og av alle idiotiske ting, så hadde eg tatt på meg sambuaren si kjempedyre reveskinnslue. Eg syntes jo det blei litt for kaldt å berre ha ei slik gummihette over hovudet. Vassa utover sjøen i bekmørke, midt på vinteren, i ganske kraftig vind, med sjø opp til halsen og ei reveskinnslue på hovudet. Men når eg fyrst hadde byrja turen utover, så var det på ein måte ingen veg tilbake. Og når eg kom fram og baska meg opp i båten, så var sjølvsagt reveskinnslua borte vekk.
Vel, vel. Båten kunne løysast og sigla fint inn til land i vinden og ligg nå trygt på land. Det siste stykket hjalp "tørrdrakt-kameraten" til med, dagen etter.
Det neste prosjektet mitt var å parkera traktoren i garasjen ved vegen. Men porten var laga etter eit finurleg system som innebar at den øverste delen subba bort i eksosrøyret, så det nestan knakk i to. Motorlyden vart straks ein slik traktor-harley-lyd. Og det vart utelukka å bruka varmeapparatet, sidan eksosen då berre bles inn. Etterkvart gjekk det akkurat å køyra traktoren inn og ut av garasjen, så lenge den nederste bjelken var fjerna. Inntil ein dag då det låg litt snø i overgangen. "Vroootsj", sa det, og taket skrella nærast av. Ein ny kamerat hjalp til med å byggja om garasjeporten (kva skulle eg gjort utan alle desse kameratane?), slik at det er blitt lettare å køyra inn og ut. Men traktortaket ligg framleis på halv åtte. Og motorlyden er framleis kjempetøff.
Grunnen til at eg ville parkera oppe ved garasjen, var at eg tenkte det ville vera lettare å starta øverst oppe når eg skulle rydda bort snø med traktorsnøskuffa. Bortsett frå at eg ein dag køyrde over nokre store isoporgreier som eg ikkje var merksam på. Dei viste seg å dekka over eit septikhol. Som resulterte i at det flaut med små isoporbitar nede i septiken. Dette oppdaga eg då septiken etterkvart gjekk tett (det kan jo vera ein samanheng). Så var det å dra til sportsforretningen igjen og kjøpa ein fiskehåv. Det var utanom sesongen for det òg, og dei på forretningen lurte på kva eg skulle bruka den til på denne tida av året. Eg fortalde det ikkje. Og så var det å hoppa ned i septiken og samla opp alle isoporbitane. Verda blir aldri den same etter den jobben.
Utpå seinvinteren bles det opp. Til storm. Me sat inne og høyrde ei forferdeleg buldring. Den kom frå trampolina som me ikkje hadde montert ned. Noko me skulle ha gjort for lenge sidan. Vinden hadde fått tak, og den velta tjue meter bortover, og landa ved hønsehuset. Mirakuløst nok blei nestan ingenting øydelagt. Bortsett frå sjølve trampolina og ein avslitt struamledning til hønsehuset.
Så det var nå det.
Nokre lurer kanskje på kva eg har på eit småbruk å gjera. Men det er jo visse framsteg òg dette året. Som det blir for keisamt å skriva om i ein blogg. Og alt kan ein ta lærdom av.
Godt nytt år.

Juletur

2007-12-30T14:34:00.000+01:00

Har tatt ein liten tur igjen, til sørvestlandet.
Sjå meir i reisebloggen.

Julelys hos naboen og oss

2007-12-22T22:02:00.000+01:00

Det har vore ganske mørkt hos oss i lengre tid. Men til slutt ga me etter for presset. Og kjøpte litt sånn utejulelys.
Lenge dreiv me og beundra naboen sine dekorasjonar som lyste opp, omlag 500 meter der borte.
Å overgå naboen klarer me kanskje aldri. Men dette er jo ei byrjing. Og kven veit...

New business in town

2007-12-22T21:40:00.000+01:00

Ebenezer frå Liberia driv nå sin eigen forretning i Vadsø. Ved sida av Pleyms og Det Hvite Hus kan me finna spesialimportert ris, te, kaffe og alt mogleg krydder frå diverse himmelstrok.
På tide kan me seia. At slike forretningar kjem hos eit folk som trudde at salt og pepar var det einaste krydder som fantes.
Men i Vadsø har me lenge vore klar over kva tandoori er. Sidan ein annan driftig innvandrar i mange år har forsynt oss med indiske rettar frå restauranten Indigo. Og eigentleg har me blitt ganske verdsvante viser det seg. Ebenezer sjølv er ganske overraske ovver at det er mange nordmenn som viser interesse for varene hans.
Får håpa det går bra. Varme krydder kan vera fint å ha i den arktiske kulden.

Ut på tur

2007-12-01T10:16:00.000+01:00

Er ein liten tur og testar gps-en.
Sjå korleis det går i reisebloggen min.

Englevakt

2007-11-28T13:21:00.000+01:00

Det som ikkje skal skje, skjedde i går kveld.
På veg heim seint på kvelden i bilen bremsa me ned på den øde vegstrekningen.
Ambulanse, blinkande lys og andre bilar sperra vegen.
Djupe hjulspor i snøen viste at ein bil hadde køyrd av vegen, og sannsynlegvis stod eit stykke nedanfor.
Heldigvis gjekk det forholdsvis fint med dei som sat i bilen.
Men det kunne gått verre. Medan me sat og venta på vegen, usikker på om me skulle gå ut og spørja om me skulle hjelpa.
Så kom det eit stille sus. Og ein ambulansebil som køyrde i voldsom fart langs med grøfta på innsida og forbi oss. Utan sirene, men med blålys. Innan den stansa med eit dump litt forbi ulykkesstaden. Den hadde køyrd så fort at den ikkje klarte å stansa, men unngjekk å kollidera rett i oss ved å manøvrera ut i den djupe grøfta.
Ein ting er korleis slike situasjonar blir handtert. At nokon tar kommando og dirigerer anna trafikk bort slik at vegen ikkje blir sperra og skaper fleire farlege situasjonar. Rett nok må ambulansesjåføren ha vore snartenkt som klarte å manøvrera ut i grøfta. Samstundes kan ein spørja seg om det er nødvendig at ein ambulansebil køyrer veldig fort ved alle utrykningar.
Men mest av alt kunne me godt ha fokusert meir på at det aldri er føret som er årsaka til ei trafikkulykke. Det er at me trafikantar ikkje tilpassar farten til forholda.

Skattar frå ei svunnen tid

2007-11-04T16:55:00.000+01:00

Naboen fann ei lita eske i eit gammalt, halvvegs forfallent leikehus på garden. Han dreiv og bygde huset om til hønsehus.
Så kom denne eska fram. Inni låg det ei mengd med skattar.
Har ein sterk mistanke om at dei borna som gøymde denne skatten forlengst har blitt vaksne. Og at dei tilhøyrer dei som budde på garden før oss.
Ser for meg ein del ting. Då faren måtte dra på fest utan å kunna barbera seg. Og reknar med at han i fleire år må ha lurt på kor dei mansjettknappane blei av.
Nå; Når nokre høner og hanar har flytta inn i det vesle huset. Så er mysteriet oppklart. Trur eg skal gi skattane i julegåve til den mansjett og barberlause mannen.

Vadsø skyline

2007-10-27T16:44:00.000+02:00

Den er ganske fin på avstand, denne byen. Og takka vera den nedlagte sildoljefabrikken og Hurtigruta som kjem inn om morgonen, så blir det liksom litt skikkeleg bypreg over himmelsilhouetten.
Hurtigruta, ja. Ho har eg alltid lyst til å reise med når eg ser ho om morgonen. I staden for å dra på jobb, kunne me ha site på Hurtigruta og tatt ein finare frukost. Og liksom forsvunne litt frå det daglege.
Men, nei. Det blei nok jobb den dagen òg.
(Og som de ser, har eg fått meg nytt kamera. Nå blir det ikkje lenger berre blasse mobiltelefonbilete i bloggen. kameraet har ein kraftig zoom. Så eg nestan ser inn til frukostetande hurtigruteturistar).

På sykkel langs dødsvegen

2007-10-27T16:18:00.001+02:00

Driv og syklar, sjølv om det har blitt farleg mørkt. Med diverse blinkande lys og refleksar har det gått fint til nå.
Fint er det òg å vera omslutta av mørket. Berre ha ei lita strime av ljos frå sykkellykta å orientera seg etter.
Men i haust er det altså lemmenår. Som resulterer i at det ligg strødd med flatklemte lemmenlik langs vegen. Som det reine mosaikkmønsteret. Dei fleste bilistar har sikkert eit distansert forhold til det. Men på sykkel blir det annleis. Stadig spring det ut eit lemmen framfor sykkelhjulet. Eg prøver å svinga unna. Men klarer det ikkje alltid. Slik at det kjem eit "skoiiiiik" under hjulet sånn av og til.
Så eg kjem litt nærare naturelementa på ein sykkel, ja.

Nemat får bli

2007-10-27T16:10:00.000+02:00

I tre år har han hatt trusselen hengande over seg om å bli kasta ut.
Difor flytta han i sommar sørover. Såg han på fjernsyn då han deltok i protestmarsj frå Trondheim til Oslo med andre afghanarar.
Eg blei kjent med han på ein fest i Vadsø ein gong, der han spelte på ein to-strengs gitar. Han er altså ein musikkglad mann. Samstundes gjekk han med konstant redsel over at politiet skulle henta han og føra han ut av landet ein dag.
Så kom endeleg kontrabeskjeden; Han får opphaldsløyve.
Møtte ein gledesstrålande Nemat her om dagen, som var tilbake i Vadsø.
Og gitaren hadde han med seg.

didjeridoo og russisk electronica i tømmerhuset

2007-10-10T00:11:00.000+02:00

Det er spesielle dagar på småbruket. I tømmerhuset kan det høyrast liflege tonar. Frå ein didjeridoo. Og russisk electronica frå ein mac. Og salmar. Og etterkvart afrikansk perkusjon. Med meir. Veldig masse forskjellige uttrykk som blir smelta saman til noko nytt og spanande.
Det er altså intense musikkøvingar.
Resultatet kan høyrast torsdag 11. oktober kl. 22 på Kolibri i Vadsø.
Arrangør er Verden i Varanger og krabbefestivalen.
Og artistane;
Zotora, Ed og Lys, Daap, Josef Bahie Dago og Jan Hofseth fra Vadsø.
Dessutan Ebenezer and The Liberaters.
Vel møtt!

Mat og blekk blir sopp

2007-09-25T15:15:00.000+02:00

Det såg sikkert mistenkeleg ut. Innpakka i mørkeblå regnjakke og med hår som flagra i alle retningar. Frå ein som plukka intenst.
Matblekksopp. Ein veldig god sopp. Smeltar på tunga, som fløyel. Fin å blanda med fløyte, krydder og kvitløk til soppstuing. Har fått namnet sitt fordi den utviklar ei saft som liknar på blekk, viss den får stå for lenge.
Du får ikkje tak i den i skogen. Men på plenen til Varanger Kraft. Blant anna.
Er veldig glad i Varanger Kraft. Særleg på grunn av matblekksoppen deira.
I eit land kor alle trur at etande sopp veks i hermetikkboksar, så såg dette sikkert rart ut. Reknar med at dei fleste bilistane som for forbi den dagen glodde fælt på den rare figuren som sprang omkring på bakken.
For ordens skuld; Denne soppen gir ingen hallusinasjonar. Berre god smak.
Og; Ja. Dette har eg òg skreve om før.

Poteter og ved

2007-09-23T18:30:00.001+02:00

Ja, det var dei potetene, ja.
Like fint kvart år å grava dei opp. Stikka greipa i jorda, rista laus jord, og la ein skatt åpenbara seg.
Eg vaska nokon og la dei til utstilling på kjøkkenet. Reine kunstverket. Nestan synd å skjæra dei opp.
Og så var det å saga ved. Fin aktivitet det òg. Kjennest godt å førebu seg på kulde og vinter.
Høyra den rytmiske sangen frå saga.

Medan hestane beita i bakgrunnen, blei siste del av veden kløyvd av moderne utstyr. Og kasta inn til tørking. Alt dokumentert til minste detalj.

Familien Arsamakov får bli

2007-09-23T18:25:00.000+02:00

Etter mange, mange år i uvisse, får dei endeleg bli.
Den tsjetjenske familien er blitt sendt fram og tilbake mellom Vadsø og interneringsleir i Oslo. Dei var på veg til å bli kasta ut og sendt til Russland. Men dette vart omgjort i siste augneblink. Så tilbake til Vadsø igjen, for å venta på seinare utkasting.
Så, endeleg, etter lang tids kamp frå familien og vener, kom regjeringa fram til at familiar med born, som hadde budd i eit lokalmiljø i fleire år, kunne få bli.
Og endeleg skulle denne avgjerda òg gjelda for Arsamakov-familien.
Det er aldri for seint å å bli menneskeleg.

Me har fått barn!

2007-09-14T13:30:00.000+02:00

Så har det endeleg skjedd. Våre to første barn har kome til verda. To små kyllingar som kvitra og pila omkring. ei stolt hønemor og ein endå stoltare hanefar (akkurat slik det er elles i verda) passa på. Og eg passa på. Med svulmande farsfølelsar.

Fjellmat

2007-09-14T13:24:00.000+02:00

Det er ikkje så mykje dei har å gle seg over desse to, lenger. Men god mat blir dei.
Den første fangsten for nabo og kamerat i haust.

Mysterier på fjellet

2007-09-12T19:03:00.001+02:00

Når ein er ute og trør i naturen, skal det ikkje så mykje til for at menneskeskapte inngrep blir mystiske. Som når det blir flytta på to steinar, og det ser ut som ei miniatyrkyrkje.
Eller to pinnar som stikk til vers og liknar på eit par...kaninøyrer eller noko slikt.
Ja, det var nå slikt eg gjekk og tenkte på, ein dag oppå fjellet.

Mysteriet i skogen

2007-09-09T09:57:00.001+02:00

Brått var den der framfor meg. Var på veg ned gjennom bratt ur og skog då ein delvis naturleg, delvis kulturell konstruksjon dukka opp. Ein slags liten innhegning forma av berg og forsterka med steinar som var lagt rundt, med opning i aust.
I området rett nord for Makkenes.
Men kva er det?
Laga av ungar? Kan eg ikkje tru. I alle fall ikkje at dagens ungar tar seg bryet med å dra opp i tett kratt og lempa stein.
Ei gammal dyrefelle? Njaii, konstruksjonen virka ikkje å vera så gammal, heller.
Ein gøymestad for elgjegarar? Men går det elg i denne bratte ura?
Vel. Dersom nokon meiner å vita kva dette er, hadde det vore fint om de ga beskjed.

Fin dag på fjellet

2007-09-02T20:02:00.001+02:00

Høyet er i hus

2007-08-23T19:49:00.000+02:00

Høy er ein vitskap, ja.
Har gått med konstant angst dei siste vekene.
for det skal ikkje mykje vitskapleg innsikt til for å forstå at høy må ha sol og vind for å tørka på ei hesje. Og at regn er heller dårleg sort.
Og dei siste vekene har det regna. Ja, det har hølja ned enkelte dagar. Så ein nestan skulle tru me hadde hamna på Vestlandet.

Me, eit relativt ungt (...ja,ja...) par, nyetablerte hobbysmåbrukarar, fanga av tidsklemma og med to jobbar me eigentleg ikkje har tid til. Me kjenner eit eldre ektepar som veit alt om høy. Blant anna. Dei er omtrent fødde ved ei hesje begge to. Og dei visste råd.
-Gi hesja to dagar med tørke, og få det så inn på låven i ein fei, råda dei.

I går var det andre dagen utan regn. Dei hadde allereie ringt og råda oss om å gjera det nå. Med ein gong. Så det var å rasa bort utpå ettermiddagen til hesja med traktoren.
Me lukta og kjente. Noko av det lukta mugg. Noko var fuktig. Berre å hiva. Noko var knust tørt og lukta friskt. Særleg alt det som dei hjelpsame pensjonistane hadde raka saman og hengt opp på ein luftig måte. Opp på tilhengaren med det. Kjenna. Lukta. Eg har for sikkerhets skuld høysnue. Så snørret rann. Det føltes som ein kilo med høy hadde satt seg fast i hovudet. Fram og tilbake med traktoren.

Klokka 2 på natta var alt inne på låven. Dandert så luftig som mogleg. Grovsalt strødd i lag på lag for at høyet skal halda seg.
Me la oss stup trøtte. Berre nokre timar til klokka ringte og ny arbeidsdag venta.

Neste morgon kikka me ut.
Det høljeregna.
Så visdomen er: Høyr på gamle folk.

Multepsykologi

2007-08-20T16:04:00.000+02:00

Stod opp tidleg ein laurdags morgon. Stilt og fint ute. Pakka sekk og spann. Klar for multetur.
Klatra først opp gjennom kratt og ur eit stykke. Og var brått oppe på snaufjellet. Ganske befriande å pusta i den opne fjellufta, etter å ha streva seg gjennom bratt terreng og buskar.
Byrja å leita oppe i det flate terrenget. Fann litt her og der.
Og brått...eit større flak kor bæra stod tett.
Mange av bæra var framleis umodne. Men når ein kjem over slike mengder. Så gjer det noko med deg. Pulsen stig. Jaktinstinktet overtar. Plukkinga går så fort og effektivt som mogleg. Ikkje tid til noko anna.
For med eitt. Tadaaa, tadaaa! Eit appelsinskal. Det hadde altså vore folk her før meg. Og då eg kikka opp ein augneblink, så satte det ein støkk i meg.
Langt der borte i horisonten kunne eg nemleg skimta noko veldig forstyrrande. To individ. Nærare bestemt to menneske. Og dei plukka òg bær.
-Pokker, pokker, tenkte eg.
-Hald dykk borte herfrå!
Og så plukka eg endå fortare.

Dei kom aldri nærare. Så eg gjorde meg ferdig og rusla nedover mot fjorden igjen.
På vegen traff eg på to pensjonistar som gjekk ein laurdags føremiddagstur på fjellet. Dei kom gåande langsmed platået. Det såg så koseleg ut. To spreke pensjonistar som hadde gått mange kilometer her oppe, og som var på veg tilbake til hytta, kaffe og kos.
-Var det dæ vi så oppe på multemyra, spurte dei.
-Øøøøh, ja, svara eg.
Og vart litt flau over at eg nærast hadde hatt mordtankar der oppe.
For dei var jo så koselege. Fortalte at det var meir enn nok bær ennå, etterkvart som dei modnast. Og snart var det rypejakt. Eg skulle berre koma innom hytta deira, så hadde dei sikkert ei rype å gi etterkvart.
Eg takka, tok farvel og rusla siste biten ned mot fjorden.

Værvariasjonar

2007-08-08T19:07:00.000+02:00

For ein dag! Kor varmt det har vore, veit eg ikkje. Men blikk stille og sol skapte fornemmelsar av Syden eller liknande. Småfuglane kosa seg i tretoppane. Gøymde seg for ei havørn som sigla forbi. Ørn er det forresten mykje av for tida. Ser dei kvar dag.
Plukka eit halvt spann med jordbær. Og jobba i varmen.
Elles er det store variasjonar for tida. Med både dyr og vær. Ein liten hareunge hoppar rundt på garden om kveldane.

Må vera eit harekull her i nærleiken.
Sist natt var det lyn og torden og styrtregn. Ein morgon tjukk skodde ikring oss. Ein dag grått og austavind. Innan det stilnar av lyser opp til eit sølvblå skue.
Ikkje akkurat kjedelege dagar, nei.

Hesjedans

2007-08-08T18:48:00.000+02:00

Me samlar på gras for tida. Noko er i rundballar. Og borte hos Ewald og Ann Mari har me fått anleding til å hesja på gamle måten.
Det er ein teknikk med dette som eg ikkje ante noko om før nå. Korleis sjølve hesja blir satt opp, ikkje minst. Og korleis høyet blir raka saman. Det blir fletta på ein måte. For at det skal liggja fint. Dei to gamle kunne det så godt. Hjalp godt til. Så er det ein patent her oppe. Med å leggja eit gammalt fiskegarn over, så høyet ikkje bles vekk.
Men det kjekkaste av alt er når folk kjem forbi. Ein hoppa ut av bilen, kom springande og hjalp til med hesja. I fleire timar var han med og hjalp. Ein pensjonist kom syklande. Og måtte stoppa og prata. Om korleis det var før i tida. Når dei som ungar måtte på fjellet og henta torv. Og vera ute på bakken med hesjinga. Det var tydelegvis mange minner som kom hoppande med me haldt på.

Vakker kveld, hard morgon

2007-08-08T18:24:00.000+02:00

Det var ein slik vakker kveld. Sol og regn. Blikkstille. Og ein heil regnboge som strålte.
Så. Grytidleg om morgonen. Det var ikkje kjekt. Å stå på flyplassen og sjå at ein viktig livsfase var forbi.
Det er ikkje til å unngå. Det skjer jo med oss alle ein dag. Burde eigentleg ha applaudert det modige steget.
Andre stader går det òg hardt for seg. I kampen om å finna ut kva som er opp og kva som er ned. Ikkje anna å gjera enn å stå på.

Varangerjomfrua

2007-07-31T21:59:00.000+02:00

Var bortom Varangerjomfrua her om dagen. Eg og tvillingsjela hennar (!). Denne jomfrua skal ha blitt skremt av Stallo på andre sida av fjorden, hoppa ut i sjøen, byrja å symja, drukna på halvvegen, skylt i land her på nordsida og forsteina av Stallo. Ei anna historie går ut på at ho lengta slik etter kjærasten sin at ho byrja å symja, drukna på halvvegen og så vidare.
Uansett. Fin er ho.

Røyking på høgt nivå

2007-07-26T00:07:00.001+02:00

Så var me i gang med røykinga. Laksen blei salta. og tørka etterpå...Vel tørkinga gløymde eg, og saltinga varte for lenge, slik at det blei saltaste laget.

Men røykeriet på garden er prøvd. Og fungerer veldig bra. Spennande fenomen. Lang avstand mellom ovn og røykehus gjer røyken kald. Men effektfull.
Så var det fest igjen. I lavvuen nede i fjæra (vårt lokale Sameting). Med eggerøre frå Hannah. Og meir vill grasløk frå bakken.

Vår første laks!

2007-07-18T17:25:00.000+02:00

Dette blir nok ein "ut i naturen og heim å eta-tekst". Men denne gong er det med dei sterkaste emosjonar eg nokon gong har hatt i forhold til dette temaet. Kjende meg nemleg som eit barn i dag. Den første laksen har kome til gards! Laksegarnet har omsider kome ut. Og ved første sjekk, fann me denne 3-kilosen.

Geir hjalp til med den historiske hendinga.
Det har tatt tid. Garnet skulle ha vore ute for lenge sidan. Men det er mykje som til nå ikkje har klaffa. Vær og tid, blant anna.
Men nå.
Ewald og Geir var til god hjelp i går kveld med sin ekspertise i få alt ut (eg sat nå stort sett og såg på). Og eit døger seinare var det allereie klaff.

Lenge låg den som eit trofe på garden.
Innan den blei filetert.
Eindel av den går til røykeriet vårt.
Resten laga Geir fiskesuppe av.

Iblanda grasløk frå bakken.Så var det å eta.
Det er ikkje så lenge til laksegarn-sesongen er ferdig. Men me tar sikte på storfangstar og diverse matgilder i tida framover.

Og her kjem oppdateringane:

19.7.,
2. dag:

To laks, 3 og 5 kg. Stekt laks til middag, ein salta og lagt klar til røyking.

20.7.,
3. dag:

Ikkje så svære greier. Ein liten "russelaks", ein taratorsk" og ein rognkjeks med rogn. Filet av laksen i fryseboksen, kokt torsk til middag. Med stekt rogn.

Mandag 23.7.
4. dag:

Seint på kvelden. Hadde så vidt fått ut garnet igjen etter helga. Så plaska det. Og eit nytt fint, blodferskt eksemplar låg i garnet.

24.7.:
5. dag:

Nå kan me byrja å snakka. 10 laks. Ein av dei på 10 kg. Pluss eit par torsk og rognkjeks. Det gjekk til røyking og frysing.

25.7.:

To liberianarar var med. Opprømte over arktisk sjøliv. Var ute i liten båt for første gong i sitt liv. Og bidrog til 6 nye laksar. Og 2 torsk.

26.7.:
To laks.

27.7.:
To laks...og ein skarv.

...og resten av sesongen:
1 laks per dag.
Det blei nå ein del, til saman.

Knut Hamsuns Mysterier, tysk piggtråd og Døden med horn

2007-07-08T01:59:00.000+02:00

Har satt i gong eit stortilt arbeid med å rydda eit skogområde på garden. Dermed dukkar det opp svært gammal historie.
Samstundes må det setjast av tid til studiar. Som inneber å lesa Mysterier av Knut Hamsun. Då er det greit å kombinera med å lasta Hamsun ned som lydbok frå nettet og leggja den inn i mobiltelefonen (den same telefonen som har tatt desse bileta).
Så der høyrde eg på Mysterier i øyretelefonane. Og drog opp det eine etter det andre i lyngen.
Gammalt jernskrap. Nagel redda Minutten frå å bli ydmyka på vertshuset.
Gjerdenetting som var grodd inn i ei bjørk. Eit nedgrodd steingjerde. Nagel blei svært amorøs under ein tur i skogen.
Drog opp ein haug med gammal, tysk piggtråd. Som seinare blei brukt av bonden i etterkrigsåra (tysk piggtråd har jo litt til felles med Hamsun, forresten). Nagel skifta stadig personlegdom. Og skapte forvirring i den vesle byen.
Så kom eg over hovudet til ei ku. Ei veldig dau ku.
Det blei for mykje på ein gong. Tysk piggtråd. Nagel. Hamsun. Kua. Så eg skrudde av lydboka. Avslutta arbeidet og gjekk heim.

Føling i fjæra

2007-07-08T01:20:00.000+02:00

Det er ei stund sidan det skjedde nå. Men ved St. Hans var det altså tradisjonell føling i fjæra. Makkenesfjæra. Med eit umåteleg svært bål. Og veldig mykje god mat og drikke.
"Ja, det var nu det..."

Båt og fisk

2007-07-08T00:34:00.000+02:00

Har fått låna ein båt av Lars. Ein veldig fin trebåt. Etter turen frå Ytrebyen til Makkenes prøvde me på fiskelykka.
Det blei ikkje så mykje. To små uer.
Men uer er jo godt. Blei grilla i hagen. Dandert med brennesle (!) og grasløk. Vill grasløk plukka frå bakken vår.
Alt fortært på verandaen. Det var godt, ja.

Flyktningedagen

2007-06-16T16:17:00.001+02:00

Plakatbilde: Anne Moen

Asylsøkarar, flyktningar, kvenar, nordmenn... alt som kan krypa og gå av kulturar i Vadsø kjem saman for å feira FNs Flyktningedag.
Det blir kunstutstillingar, Internasjonal Cafè, afrikansk, musikalsk workshop konsertar og underhaldning onsdag 20. torsdag 21. og fredag 22. juni.

Meir informasjon på nettsida til Verden i Varanger.

Bamse må med

2007-05-26T15:30:00.001+02:00

Det skjedde ein morgon på veg til jobben. To vaksne og ein fireåring i bilen. Litt slik trøtt morgonstemning då bilen susa avgårde. Og stress for å rekka barnehage og jobb.
Brått kom det eit skrik frå baksetet. Han hadde gløymt Bamse!
Teddybjørnen låg igjen. Åleine på sofaen. Gløymt og forlatt. Var blitt lova å få vera med til barnehagen.
Det var ingenting anna å gjera.
Tverrvenda i ein rask usving. Rasa tilbake. Og så ta til på ny tur mot byen. Endå meir forsinka.
Men det gjorde ingenting.
For nå var Bamse med. Trygt i fanget til fireåringen.

Ut på tur...

2007-05-12T10:45:00.000+02:00

Har tatt meg ein liten tur.
Siste nytt om det finn de i Reisetankar.

Sametinget på plass

2007-05-12T10:25:00.000+02:00

Nokon har kanskje lurt på kva eg har dreve på med der nede i fjæra.
Forklaringa er at eg fekk ein glimrande ide om at det hadde vore fint å setja opp lavvuen der nede. Sitja inni med ein sprakande vedovn og kikka ut på sjølivet.
Problemet er at det bles ofte ganske hardt nedi fjæresteinane. Og lavvu og kraftig vind høyrer dårleg saman.
Men det har eg tenkt på, ser du.
For der nede står ein gammal fiskehjell. Og eit lass med gammal material. Så det var berre å setja opp ein del av materialet som ly, så var lavvuen trygg der inne.

Har prøvd ut systemet òg. Me hadde ein roleg kveld, sambuar og eg. Kikka ut på den forblåste fjorden. Medan vedovnen var raudglødande. Og det var fint, ja.

Problemet som eg kan sjå nå, er at ovnsrøyret kjem til å rusta bort i den salte lufta. Og måsane har allereie byrja å bruka lavvuen som toalett.

Når det gjeld sjølve konstruksjonen, leveggen, så tenkte eg fyrst å saga det til øverst, så det blei jevnt. Men så såg eg brått at, jøss, dette liknar jo på noko. Det likna litt på rettsbygningen i Tana. Eller forsåvidt Sametinget, med dei litt ujevne bordplankane med lavvu inni.

Så dermed blir det ståande slik. Og dessutan kan me gjera akkurat som me vil i Kongeriket vårt.

System i musikken

2007-05-01T15:56:00.000+02:00

Stereoanlegget og cd-ane er på plass i det nye huset. Då er jo det meste klart.
Som med dei fleste menn, har eg eit spesielt forhold til musikken og filmane mine. Det er vel det einaste eg har eit system på. Lp-plater, cd-ar, dvd-ar og videoar er plassert i tematisk og alfabetisk rekkefølge.
Men nå er det slik at min kjære òg har musikk. Og ein ide om å blanda cd-ane blei lufta.

Eg stod og såg på nokre av dei andre cd-ane. Mykje bra. David Bowie. The Doors.
Og så var det Barry White.. Og det var Egil Fylling med visdom frå fortida... Og det var panfløyter....
De skal vita at eg gjorde eit ærleg forsøk på å blanda. Men eg klarte det berre ikkje. Og så la eg til slutt dei andre cd-ane diskret i ei anna hylle.

Kveldens utsikt

2007-04-30T21:02:00.000+02:00

Slik ser kveldens utsikt ut. Frå ein liten del av eigedomen min.......vår.

Alt dette er mitt...vårt

2007-04-29T20:02:00.000+02:00

Så er me altså her.
Den nye Varangertankestaden.
Makkenes. Ei mil innanfor Vadsø. Og endå meir Varangerfjord.
Trengte meir plass til tankane. Og har fått 40 mål med jord, eiga strand, to hus, gammal, vedfyrt badstu, drivhus, fjøs, hestar, traktor, det meste.
Og ikkje minst; Utsikt, utsikt, utsikt, kor enn me snur oss.
Biletet øverst lyg jo litt i forhold til årstida. Men viser kor flott det er.
Dette biletet blei tatt for nokre vekre sidan og er ein smule sannare;

Men uansett...
Me har jobba og jobba. Brukte heile påsken på flytting og bæring. Har laga stall i det gamle fjøset. Snekra her og der. Ting byrjar å ta form. Men det er tusen prosjekt i framtida.

Er langt frå sivilisasjonen. Så må greia meg med mobiltelefon og 3g når eg bloggar.
Sit på det nye kontoret nå medan eg bloggar og har fjord og by i synsvidda.

Kvifor dette skjer?
Felles interesser er nå ein ting. Som eg og kjærasten har. Å driva med jord og med dyr. Kanskje få meir tid til kunst og friluftsliv òg.
Kanskje det òg er for å koma oss vekk. Flykta litt frå verda. Og finna oss ein stad å pusta ut.
Får nå sjå korleis det går.
Har gått ein del rundt omkring på eigedomen. Stått og sett litt her. Og litt der. Og tenkt at; "Tenk, alt dette er mitt...vårt."

Gamle synder renn ut

2007-04-20T09:32:00.000+02:00

Er på veg ut av Ytrebyhuset. Ja, reint fysisk har eg vore ute ei lita stund allereie. Men dette er den siste mentale renseprosessen innan eg er heilt ute.

Det er mykje som skal ut av eit hus når det skal flyttast frå loft til kjellar.
Og i blant haugevis med esker, øydelagte stereoanlegg, gamle, mugne klær, støv og lort, fann eg desse vinflaskene.
Det var to typar vin som låg der. På den eine stod det på etiketten; "Halvard sin plommevin. plukka haust 1993. Tappa haust 1994". Den stammar altså frå mitt eitt og eitt halvt års opphald i Oslo. Frå plommetreet til ein nabo som var allergisk mot plommer.
Den blei frakta i trailer til Vadsø. Kryssa den arktiske linja på same måte som norsk akevitt kryssar ei anna linje. Veldig distingvert.
Som ein kunne sjå på etiketten var eg ei stund veldig stolt over denne vinen.
Så stolt at eg ga fleire flasker i geburtsdagsgåver til folk i Vadsø.
Dette var på 90 talet då det norske fotballandslaget gjorde det godt. Ein gong var me to som feira ein viktig siger med plommevin.
Og så var me heilt øydelagte dagen etterpå. Av for mykje fusel.

Dei andre flaskene hadde ikkje etikett. Men innehaldt ei blanding av krøkebær, blåbær, litt andre bær og alt det andre som gjer at det blir vin.
Å, Herre Jemini kor eg streva for å få til den produksjonen. Plukka og plukka. Så syda og koka det på kjøkkenet. Låg natt etter natt og høyrde på denne "blupp-blupp"-lyden.

Så på eit tidspunkt forsvann interessa mi for alle vinflaskene. Hovudet klarte ikkje meir fusel. Inntil eg nå har dreve og rydda og pakka.

Det heiter seg jo at vin blir betre med åra. Og ein liten smak kan jo ikkje skada. Berre for å sjekka om eg bør ta vare på nokre flasker.....
.........
Å, fy f......

Grafitti frå 70-talet

2007-04-19T12:01:00.000+02:00

Den har møtt meg kvar einaste dag i over ti år i det gamle huset.
Kvar gong eg har gått opp trappa og kome til øverste trinn er eg blitt helst velkommen av namnet "Gasolin".
Skreven av ei skjelvande hand ein gong for lenge sidan.
Kven som har skreve det, veit eg ikkje. Nokon som har budd der før meg. Men ser for meg at det må ha vore ein gut i puberteten, ein gong på 70-talet.
Gasolin. Denne danske superrockegruppa. Som herja Norden med himmelske gitarvræl.
Medan me lytta på lp-plata med store hovudtelefonar, innbilte me oss at me kunne fly.
Som med "Jumbo Nummer Nul";

"Vil du med på en lille billig-rejse
til et sted hvor der ikke er panik"

Det var særleg oss pubertale gutar som berre elska denne gruppa. Som fekk oss til å elska alt dansk ei stund. Med hovudet godt innpakka i øyreklokkene remja me i veg. Sang på dansk med den største selvfølge. Veldig falskt. Og utan at det høyrdest så veldig dansk ut.
Og det er godt å sjå at det har vore fleire i same situasjon. At det har vore ein, sannsynlegvis pubertal gut på 70-talet i Vadsø som elska denne gruppa så høgt at han tok fram tusjpennen. Med fare for å få kjeft av foreldra. Og som skreiv ein liten grafitti som kanskje vil vara evig.

"og stewardessen nikker så fortroligt
når hun siger, nu må De ta det roooooliiiiiiigt
styrter vi, styrter vi, styrter vi?
Ooooooooeeeeeeeeeeeeeeeeeee...."

Snart vår?

2007-04-17T15:33:00.000+02:00

Snøen har byrja å smelta inni garasjen.
Det er eit sikkert vårteikn.

Boksen i Tromsø

2007-02-18T19:11:00.000+01:00

Er av og til i Tromsø for å henta nye impulsar.
Og var i helga på ei spesiell forestilling.
Medan det stod ei framme og fortalte og las, kunne eg høyra nokon bakerst i blant publikum som snakka i telefonen.
Eg blei meir og meir irritert. Tenkja seg til! Endåtil i Tromsø er det nokon som forstyrrer slik! Andre snudde seg og såg undrande bakover.
Så viste det seg at dette høyrde til forestillinga. I ein stor boks kom det ut ei stemme. Til og med latteren til to jenter rulla ut av boksen iblant.
Kva som foregjekk framme på scenen fekk eg ikkje særleg med meg. Men det var jo ein god og nyskapande ide.
Så slo tanken meg; Kvifor har me ikkje slike boksar i Vadsø?

Massasje de luxe

2007-02-10T16:22:00.000+01:00

Har vore i messehallen i dag og kjøpt ei massasjepute.
Den er alleereie populær i heimen. Alle får prøvd.
Hadde eg kunna, ville eg blitt massert konstant heile livet.
Men har ennå ikkje truffe nokon som er villig til å påta seg den jobben.
Gjekk ei stund til Marika og fekk klassisk massasje. Men ho flytta.
Så nå blir det puta sin tur.
Sit her nå og bloggar. Medan puta knar og herjar der bak.
Det....er....berre.....

På ski i mørket

2007-02-03T20:55:00.000+01:00

Drog ut på min første skiekspedisjon for vinteren. Seint laurdags ettermiddag. Det var blitt nærast mørkt. Hovudlykta lyste svakt i løypa på veg nordover mot Silstadhaugen.

Desse skiturane er eit av dei tema eg har skreve om før (ja). Både i lys og mørke. Men det har blitt færre og færre av dei med åra.

Sonen min sprinta lenger nede i lysløypa. Han er med i konkurransar for Vadsø Skiklubb.
Han og eg har mange turar. Frå han låg i pulk langt inn på fjellet, til han streva i alt for varm vinterdress på veg mot Røde Korshytta og til det kom eit vendepunkt i skilivet vårt.
Det var ein gong me skulle ta turen til Skihytta. Han byrja å skøyta bortover.
Eg tenkte;
-Kva i...
prøvde å følgja etter, gjekk febrilsk over i ein slags skøyteteknikk eg òg, kom opp på sida av ei mor og eit lite barn, den eine skøytetekniske skia mi sklei brått ned i eine skisporet, så eg gjekk på trynet. Rett framfor mora og det vesle barnet.
Det var berre å gå over i tradisjonell diagonalgang. Og på veg opp mot skihytta blei eg stadig møtt av skiløparar som minna meg på at sonen min for lengst var framme, minst ein halvtime før meg.
Det var eit vendepunkt, ja. Eit så stort sjokk at eg stadig har måtta gjenta det i blogg og andre stader. Og skiturane mine blei færre.
Like greit å starta sesongen i mørke, kan ein vel sei.

Det er i alle fall spesielt å gå slik innover i mørke. Nedanfor Silstadhaugen snudde det nedover igjen. På "Indrebysida" møtte eg på andre skiløparar med hovudlykter. Spesielt det òg. Å møta tause menneske med hovudlykter inne på fjellet utan å vita kven dei er.
Månen kom opp og lyste i aust.
Og nede ved stadion kom sonen susande forbi.

Joda. Ho er der.

2007-02-03T12:21:00.000+01:00

Det var ei stund eg lurte på om ho hadde stukke av for godt.
Men så dukka ho opp igjen, langt der i sør.
Så her sit eg i sofakroken ein laurdags føremiddag med kaffekoppen, ja. Og tenkjer at dette har eg jammen skreve om før. Minst to gonger før.

På tide å gi opp

2007-01-27T16:19:00.000+01:00

Det bles og snøar. Og rundt overalt er det flittige kvenar å sjå. som måkar og måkar innkjørselen til huset sitt. Er imponert over desse typane i gata. For måka snø; Det kan dei!
Ikkje det at det er så mykje snø som tidlegare år. Dei som har budd her heile livet, hugsar sikkert når dei vakna til snø opp til taket.
Men folk må nå stort sett ut kvar dag nå. Dei ordnar og ordnar. ein brøytebil kostar forbi og øydelegg arbeidet deira. Og så går dei i gang igjen.
For min del har eg ordna meg på lataste måte. Får ein med svær maskin til å dra bort det som trengs.

Men ein nabo har tydelegvis gitt opp. Snøskuffa hans har stått der den har stått i temmeleg lang tid. Og då er det berre å gi opp. Og venta på våren.

Lyst på eit hus?

2007-01-26T20:55:00.000+01:00

Det er med eit visst vemod eg må fortelja at tankane mine frå dette huset og hagen snart tar slutt.
Har tenkt å flytta litt på meg. Ikkje så langt. Berre litt innover fjorden (meir om det seinare).
Og det betyr at dette huset; Som stilltiande har lytta til alt eg har tenkt, er til salgs.
Det du får, bortsett frå to bustader, kjellarstove (med vedovn), fine nyoppussa bad, stor, fin hage, og ei fantastisk utsikt mot Varangerfjorden m.m., er eit hus med sjel og lun atmosfære. Og det har mykje å fortelja.
Så spring og kjøp!

(Biletet er forresten manipulert. Eigentleg er det mørkare og meir snø nå).

Is og musikk

2007-01-20T17:03:00.000+01:00

Har vore på filmfestival i Tromsø dei siste dagane. Og kom heim til ein iskonsert. Terje Isungset haldt konsert ved hjelp av is-istrument og joikaren Sara Marielle Gaup frå Adjagas. Snø og iskonstellasjonane var laga av Hannah og Hugo, i tillegg til isbileta til. Dette skjer i samband med ein ny festival i Vadsø, Solfestivalen. Konserten var visstnok magisk torsdagskveld med is, lys , mørke og nordlys. Ikkje så verst dagen etter heller under skulekonsertane.
Så er det berre å håpa at klimaendringane ikkje øydelegg for slik iskunst i framtida.

Sørpå i jula

2007-01-20T14:21:00.000+01:00

-Blir du her, eller skal du sørpå i jula?
Dette er eit av standardspørsmåla til ein søring mot slutten av desember.

Denne gong måtte eg erkjenna at eg skulle sørpå.
Til det indre austland.
Og nyttårsfeiring i 26. etasje i hovudstaden.
Korleis det gjekk, kan du lesa om i reisebloggen min.

Lys i heimen

2006-12-17T16:52:00.000+01:00

Syns det er så kjekt med slike snølykter og islykter. Prøvde å få med meg ein fireåring på prosjektet mitt. Men måtte i staden verna snølykta mot bombardement.
Islykt er òg kjekt. Laga av nedfrosen vatn i ei bøtte. Før den frys heilt til, blir vatnet inni tømt ut.
Eit anna tips er å ha eit stort kubbelys inni eit syltetøysglas. Dermed brenn det lenge.
Og fireåringen har lova å inngå fredsavtale med snø og islykta.

Ein vinterdag før jul

2006-12-16T20:22:00.000+01:00

Har starta juleferie. På med scooterdress og ut i isande, kald føremiddagsluft.
Møtte ei ung, afrikansk jente som ikkje lot seg merka av kulden, der ho vandra bortover gata utan lue.
Ei eldre dame streva nedover på sparken, medan det kvein i stålis og grus.
Nede ved Ytrebyfjæra gjekk ein fjæraplytt og kosa seg.
Og sola var det ikkje så mykje å sjå til. Bortsett frå eit lite skimmer i sør.
Fin start på jul.

Dei gamle er eldst

2006-11-30T21:57:00.000+01:00

Det er kulturuke i Vadsø.
Byens frivillige organisasjonar får presentert seg i stort og smått. Og det er mange som ser og høyrer på.
På Esbensengården, eit av få hus som ikkje blei øydelagt under krigen, som blir brukt som museum, var det presentasjon av byens musikkhistorie i kveld.
Ingolf Schanche og "Påle" Niska stod for ein del av underhaldninga med sang, fele og trekkspel.
Og mange glimrande historiar.
Som når dei stadig måtte avbryta konsertar på grunn av flyalarmar under krigen.
Eller når klarinett og fele hylte noko forferdeleg fordi dei brått blei kommandert til å spela den finske nasjonalsangen. Som ingen av musikarane kunne.
Eller at dei dreiv og spelte musikk under diverse brytestevne. For å overdøyva alle fiselydane frå brytarane.
Utruleg mykje musikalsk erfaring samla på ein kveld.
Og dei største sjarmtrolla av alle, var Ingolf og Påle.
Dei gamle er eldst.
(Ikkje rare kvaliteten på filmen, men kjenn på den stemninga...)

Vadsø i bilder

2006-11-25T19:42:00.000+01:00

Det går i bilder i Vadsø for tida.
-Atelier Fri Strek har utstilling. Som varer til 2. desember.
-På Ekviperingen stiller Aksel "Påle" Niska ut sine landskapsmotiv.
-Kai Kristoffersen har fotoutstilling på Ekkerøy Grendehus.
-I Galleri Vadsø Torg (i gangen ved sida av Opticom) har Kari Velve og Bjarne Riesto utstilling.
-I Fylkeskommunens atelier i Dahlgården har den russike kunstnaren Evgeny Zimirev utstilling med teikningar frå Vadsø.
-Tomlebo Barnehage har utstilling ved Vadsø Bibliotek med tittelen "Ytrebyfjæra".
Bilda mine er frå Fri Strek si utstilling.
Og nå er det altså anledning til ein tilnærma "kunstlysløype". Det burde bli temmeleg berusande.

Small talk

2006-11-25T19:24:00.000+01:00

Bilde: Hannah Bråten
Me sat rundt bordet ein morgon og småprata.
Inntil det brått blei stille.
Det kom ein engel forbi, som me pleier å seia.
Så kom det endå ein engel forbi.
Og endå ein.
Det blei med andre ord stille veldig lenge.
Inntil ein rundt bordet kom med dei befriande orda;
-Jaja. Ser ut til at United har vunne igjen...

Sofa; Det er farleg, det...

2006-11-25T18:57:00.000+01:00

Dette er ein sofa. Eller det som er igjen av den.
Den står ute i gangen. I ein forvridd stilling. Og med eit stivna dødsflir. Som straff for det den har gjort.

Det heile skjedde for nokre veker sidan.
Eg sat sjølv på eit seminar og høyrde på eit foredrag om kvensk språk. Då det kom ei melding i telefonen.
Der stod det;
"Heia. Har nok knekt eit ribbein. Og klarer ikkje å snakka. Kan du ringa lege for meg?"

Det som altså hadde skjedd var at nabo og kamerat hadde lege på sofaen og slumra. Så hadde sofaen brått knekt av. Så naboen ramla ned på golvet. Oppå sofaputene.
Det var ikkje rare fallet. Og naboen tusla omkring etterpå. Etter ein time kjende han brått ein forferdeleg smerte, ramla i saman. Klarte så vidt å senda ei melding. Slett ikkje å snakka.

Men det var meir dramatikk.
Døra hans var låst. Og han visste ikkje om han klarte å reisa seg og låsa opp døra.
Så difor måtte det tilkallast ambulanse, politi OG brannbil. Visstnok ein prosedyre når ei dør må brytast opp.

Nabo og kamerat er ein hyggjeleg fyr. Difor kjem det slike meldingar som "heia", og "jaja, når har det visst skjedd noko her", uansett kor dramatisk det er.

Enden på det heile er i alle fall at naboen klarte å låsa opp døra før brannmannskapet fekk anledning til å hogga laus. Han kom seg til lege. Og han har gått omkring med knekt ribbein i lengre tid (sonen hans fortalte det på sin måte i barnehagen; "Pappa har mista et bein i hjertet!").
Og når han er fullstendig lega, skal han henta fram motorsaga. Og maltraktera sofaliket ute i gangen.

It`s Mårtn Gamst Pidersn

2006-10-24T08:54:00.000+02:00

Kom over ein engelsk elektronikamusikar som lagar musikk med eitt tema; Morten Gamst Pedersen.
Kjende eg blei stolt.

Musikaren er på MySpace. Eit nettsamfunn der musikarar og andre utvekslar kontaktar, eller såkalla "friends".
Og Daap er hermed ven med elektronikamusikaren MGP4Mayor.
(...Og til alle medier som vil hiva seg på denne saka; Vil de sjå til å sitera meg?)

Krabbefestival i gang

2006-10-11T23:07:00.000+02:00

Vadsø Mannssangforening deltar under Polar Spectacle og Verden i Varanger på søndag.

Så er krabbefestivalen Polar Spectacle i gang.
Anbefaler Musikk og Lyrikk i Pikkuskitsi i Vestre Jakobselv, torsdag 12. okt. kl. 18.
Og Verden i Varanger søndag 15. okt. kl. 18, som byr på noko så spesielt som musikalsk samarbeid mellom Vadsø Mannssangforening, afghanske sangarar og Vadsø Storband.
Og Kvinnfolkgruppa serverer spennande mat frå kl. 17, og etter konsert.
Pluss at det skjer masse anna forskjellig.
God krabbe.

Kultur på høgt nivå

2006-10-11T22:06:00.000+02:00

Var på Ordkalotten i Tromsø i helga. Og opplevde å sjå og høyra Jan Erik Vold saman med den erfarne, japanske haiku-diktaren Shuntaro Tanikava.
Var så gripen av stemninga, at eg knapt våga å ta bilete. Så det blei eit langt ifrå, med diverse hovud i vegen. Så eg satte meg fort ned igjen.
Og kunne ha høyrt japansk diktopplesning resten av livet, viss det gjekk an.

Kom seinare i helga heim til nok ein kulturell happening. Dokketeater framført av to av bamsane i huset.
Kultur er fint. Året rundt.

Tynne greier

2006-10-09T08:43:00.000+02:00

Kom ut for ei bok denne veka. Den heiter "Forsvarets rolle i Norges historie". Det var ikkje akkurat ei stor bok. Berre 70 sider. Men enkelte forhold kan jo seiast med få ord.

Den underlege vestlending

2006-09-24T20:59:00.000+02:00

Kjenner av og til på meg at folk rundtomkring klør seg i houvdet. Eller ristar på det. I undring over denne merkelege vestlendingen. Og alt han finn på uti hagen sin.
Som i dag. då det blei spadd i ein jordhaug.

Ei årsak til at ting kan virka underleg, er at eg kan vera forferdeleg treg. Har for eksempel hatt jordhaugen liggjande i lang, lang tid. Planen har vore å leggja litt jord rundt huset. Av ymse årsaker.
Men jorda har blitt liggjande i haugen. Inntil i dag.
I dag fekk eg det over meg. At nå skulle det skje. Så eg spadde i veg.
Og folk rundtomkring rista sannsynlegvis på hovudet. Over at det blir gravd i jorda så seint på året.

Når så jordgraviga var ferdig, så tenkte eg at;
-skitt au. Eg tar sjangsen på å hiva litt plenfrø over jorda òg. Det kan jo henda at det blir ein knallforsinka vinter i år.
I det eg byrja å hiva ut frøa, så fekk eg ei slik "ut-av-kroppen" oppleving. Eg såg meg sjølv utanfrå. Kor vanvittig dumt det såg ut. At ein kar hiv plenfrø i slutten av september. Og eg følte at minst tusen par auge stirra på meg frå diverse vindauge.

Og i kveld kom nådestøyten.
Medan eg sat ved vindauget og funderte litt, så kikka eg ut i mørket og bort på ein lyktestolpe.
Under lykta kunne eg tydeleg sjå eit vannrett, kvitt snødrev.
Det betyr at det definitivt ikkje blir noko forsinka vinter, nei.
Synes eg svakt kan høyra at folk rundtomkring sit og humrar over....kaffekoppen.

Markens grøde - og poteter som går igjen

2006-09-23T19:04:00.000+02:00

Potetene kom opp av jorda forrige veke. Nokre av dei svære monster. Barn av settepoteter me fekk frå naboane. Som har fått dei frå Neiden. Fleire generasjonars potettilpasning til arktiske strok.
Samstundes føler eg trang til å stoppa litt. Og erkjenna at eg har kome til eit kritisk punkt i blogginga. For desse potetene minner meg om at eg har skreve om dei før. I alle fall slektningane deira. Akkurat som eg har skreve om ein del andre ting òg før. For livet er slik at det gjentar seg. I august plukkar me multer. I september tar me opp poteter. Og slik går nå åra.
Men det spørs jo om det er nokon vits i å skriva om desse potetene kvart einaste år.
Eg kan jo fortelja at det òg er plukka av dei siste restene av jordbær frå hagen. Og litt solbær og rips. Men eg trur i grunnen at eg har skreve fleire artiklar om jordbær òg.
Og viss det ikkje kan skrivast om poteter og jordbær og andre ting som skjedde i fjor; Kva i all verda skal eg då skriva om?

Tanadalens forbannelse

2006-09-08T19:27:00.000+02:00

Køyrde Vadsø-Lakselv sist helg. På friidrettsstevne. Saman med den sporty sonen min og nokre andre, unge friidrettstalent.
Og vart offer for forbannelsen på ein del av køyraruta.
Mellom Tana og Karasjok er det rett nok ein del mil å køyra. Men i tillegg så opplever me den så uhorveleg lang.
Kanskje det delvis skuldast at terrenget ikkje er så variert. Eller at ein blir minna på kor langt det er igjen i kvar einaste mil.
Etter langt om lenge er det 10 mil igjen.....(køyre, køyre, køyre, køyre, køyre, køyre.....sååååååå,.......er........det..................ni mil, køyre, køyre....osv.
Men den næraste forklaringa er at det kviler ein forbannelse over vegstrekninga.
Mana fram av ein kar som ein gong fann ut at samtlege som køyrer mellom Tana og Karasjok skal kjeda seg nestan ihjel.
Det er så ein nestan håpar at det skal hoppa fram ein rein i vegen. Så det i alle fall blir litt underhaldning.

Fine dagar

2006-08-27T11:24:00.000+02:00

I landet kor det normale er det unormale. Blir det varme dagar langt ut i august. Som inneber rolege turar til fjells med elevane.
Litt multer blei det før det var for seint.
Deilege dessertar.
Og i hagen ventar kjøttfulle jordbær.
Og meir dessert.
Til dessertgenerasjonen.
Midt i veka tar nokon kontakt og inviterer ein gjeng til ei spontan kveldssamling i Ytrebyfjæra. Til drøs og grilling.
Brødrene med dei bibelske namna Jakob og Isak kosar seg enormt. Ved kanten mellom det våte og tørre element.
Og i helga bli invitert til ein hagefest hos Trond og Ane. Få servert lammelår med diverse.
Fine dagar.

Varangerfestivalen i gang

2006-08-08T19:05:00.000+02:00

Så brakar Varangerfestivalen i gang igjen, breddfull med gode musikarar.

Skuer såpass på eigen navle (det som kan skuast av den), at eg poengterer at Daap spelar i Festivalteltet laurdag 12. august kl. 22.

Dette blir samstundes avskjedskonsert for kongolesiske Lutanda Mayembe, som etterpå flyttar sørover.
Lutanda har i fleire år gjort mykje for musikklivet i Vadsø. Blant anna ved å blanda saman opprocka, nordiske salmar med kongolesisk musikk.
Dette blir òg siste runde for bassisten Arne Lindbach (noko som forresten inneber at Daap treng ein ny bassist).

Av andre, vil eg framheva at Verden i Varanger markerer seg laurdag 12. august kl. 11.30 i Festivalteltet.
Då får me gjenhøyr med kongolesiske Music Star, i samspel med punkgruppa Pike og blåsarar frå Vadsø Skolekorps.
Dette under leiing av musikaren Terje Isungset.

Sjå elles sidene til;
Daap
Verden i Varanger
Varangerfestivalen

Eit bilete blir til

2006-08-06T23:08:00.000+02:00

Fint å sjå. Korleis eit bilete blir til. Og korleis kreativt arbeid skaper liv i huset.

Det ser så lett ut. Men veit at det skal ein del til.

Desse bileta, og ein heil del andre blir stilt ut på Fri Strek Atelier (2. etasje, Havnegata 8) i Vadsø, under heile Varangerfestivalen, frå onsdag 9. august klokka 11 til 19 til laurdag 12. august.
Mogleg å kjøpa bileta blir det òg.
Sjå elles i mine bilders univers.

Fiskesuppe i det fri

2006-08-05T16:00:00.000+02:00

På Ekkerøy kan det nytast noko så sjeldant som fiskesuppe. Laga av råvarer frå nærmiljøet. Fleire andre rettar har dei òg. Eine dagen kunne dei tilby to porsjonar med stekt røye. Fordi kokken hadde hatt seg ein fjelltur og fått litt fisk.
I restauranten er det hengt opp diverse fiskeredskap. Og drivved. Alt funne rundt omkring Ekkerøy, reknar eg med. På veggen er det skreve dikt av ein lokal lyrikar.
På vestsida store vindauge som tar inn heile den spektakulære utsikten på Ekkerøy. Det vil seia havet og himmelen.

På tide med dessert. Blåbærpai dandert med litt multer. Frå Ekkerøy.

Samstundes irriterer det meg. At denne restauranten er den einaste eg veit om i Varanger, som har direkte utsikt til det vakraste me har; Nettopp havet og himmelen. Som har lokale råvarer. Me har eit hav som bugnar av liv. Men få restaurantar som tar det i bruk.

Vadsø; Av folk frå omkringliggande tettstader karakterisert som "Byen bak de nedrullede gardiner".
Historikaren Einar Niemi fortalte ein gong at dette uttrykket fyrste gong blei brukt i samband med at Vadsø hadde siesta midt på dagen. Ein gong for lenge sidan. Og markerte dette med å dra ned rullegardinene framfor butikkdørene.
Seinare skal ein embetsmann (eller kva han var) ha samanlikna det festlege og livfulle Vardø med det stille og kjedelege Vadsø.
-Medan det er fest og fyr i Vardø, året rundt, sit dei bak nedrulla gardiner i Vadsø og kikkar på dei som vågar å gå ut på gata.
Ja, det var vel omtrent sånn denne embetsmannen uttrykte seg.
Seinare har dette festa seg som inntrykk blant mange. I Vadsø er folk skeptiske og tilbaketrukne. Men drar du til Vardø, er du kjent med heile byen i løpet av ein time. Der innleier alle med å spørja,
-Ka førr en hæstkuk e du? (Det betyr; Kven er du?)

Eg skal ikkje nøra meir opp under slike generaliseringar. Det kan jo vera berre tull, sånn eigentleg.
Men det er i alle fall ein ting som slår meg;
Ingen av utestadane i Vadsø har utsikt vendt mot havet. Eller rettare sagt fjorden.(Det er ein, på Hermetikken som har utsikt mot havna. Men der har dei visst så dyr husleige at ingen vil driva der.) Alle er vendt mot ei kjedeleg gate. Og på fleire av utestadene har dei trukke ned persienner eller gardiner framfor vindauga.
Ein blir på ein måte vendt innover. Mot mørke. Og mot trøtte andlet.

Difor er det så fint å ta turen til Ekkerøy. Til Havhesten. Ha hav og himmel rundt seg uansett om ein er inne eller ute.
Og nyta den siste....kaffekoppen.

Tivoli i det grå

2006-08-01T15:50:00.000+02:00

Kvar gong det er grått og kaldt, kjem det eit tivoli og liver opp i byen.
I alle fall for ungane som kosar vettet av seg så lenge det varer.
Dei vaksne har sannsynlegvis ein litt større distanse til det heile.
Det er ikkje akkurat svære greiene. Og tivoliet ser meir og meir slitt ut for kvart år.
Dei som jobbar der, ser ikkje akkurat ut til å trivast dei heller. Ikkje ein gong over at ungane er begeistra. Det finnes sikkert meir spennande ting å gjera enn å trykka på knappen til ein karusell oppi eit grått høl i Gokk.
Dei livfulle fargane i tivoliet klarer ikkje å blåsa bort gråveret.
Difor kan ein sjå vaksne stå omkring på grusen, som myser opp i gråskodda, som angra på at dei ikkje tok med seg ei tjukk strikkelue, og som aller helst vil koma seg bort. Og heim til sofaen.

Når røyken tar slutt

2006-08-01T15:24:00.000+02:00

Kysten er ein spanande blogg som tar for seg det meste som skjer, nettopp, langs kysten.
Skreve av kystbaronen Helge.
Om somrane er han ofte i Vadsø. Har blant anna gitt ei glimrande beskriving av det lunefulle været i Vadsø i artikkelen Værkontraster i Finnmark.

Det folk langs kysten stort sett brukar tida på, er som kjent å drikka kaffe og å røyka.
Difor var det ei stor nyhende når Helge iverksatte total røykestopp. I artikkel etter artikkel har han gitt grundige avhandlingar om korleis det går. Dessutan har han spart alle pengane som elles ville gått opp i røyk og lagt dei i eit syltetøysglas.
Og det skal allereie vera eit svimlande beløp oppi der.

Men det finnes alltid ein og annan djevel som lurer i buskane. Og då Helge skulle ta turen til Vadsø, kom det ein kommentar i artikkelen frå ein av Helge sine "gode" kameratar;
"Forresten Helge, Kan du ikke stoppe i Finland på veien nordover å kjøpe noen sigaretter til gutta, ser du har cash å legge ut med...."
(Sjå "Verdens Røykfrie Dag")

Skogen min

2006-07-26T09:44:00.000+02:00

Aldri har den vore så fyldig, rank og struttande som nå. Skogen min. Som eg planta for omlag ti år sidan. (Nå er det for så vidt ikkje så mykje eg kan kalla "min", lenger. Men eg dristar meg til.)
Det kosta kollossale mengder med arbeid. Graving i jord og masse stein. Vatning og atter vatning. Sakte, men sikkert har den utvikla seg frå krypvekst til busk og oppover. Og i år er den verkeleg fin!
Ja, den ruver kanskje ikkje i nabolaget, akkurat. Men for meg er den eit lite under.

Samstundes døyr bjørkeskogen rundt overalt. Den forferdelege lauvmakken et opp alt som er. Dei mest pessimistiske trur det vil ta minst hundre år før skadene er reparert. Og kva verre er, så tar den visst for seg av andre vekster òg.
I Tana er det svart alle vegar. Og i fjor kom lauvmakken krypande til Vadsø.

For meg er det viktigast av alt at den ikkje kjem til min skog. Difor går eg og vaktar kvar dag. Kikkar på blada. Og skulle det koma ein slik krypande, liten jævel, så er det kort prosess.
Er klar til kamp.

Raud kultur i nord

2006-07-22T02:52:00.000+02:00

Har kome heim frå Madeira. Full av inntrykk. Men vegen frå Madeira til Vadsø syntes ikkje å vera så lang, når Affas frista med raudvinskveld.
Inne på Affas var det ikkje så mange. Men kjente og kjære lydar frå våre standhaftige kompisar rundt eit bord. Alle glade for at det var eit raudt kulturtilbod for kvelden.
-Kan vi få den dær Diablo, igjen?
I nord, som mange andre stader i landet er det med raudvin som med brunost. Når det først er smakt på ein type, vil ein gjerne ha same type ein gong til. Trygt og godt.
Problemet var berre at serveringsstaden hadde kun ei flaske av kvar sort. Og Diabloflaska var altså tom.
Dessutan hadde dei berre to flasker igjen.
-Ja, da tar vi.....den ene flaska.
Ein av vinkjennarane greip tak i den eine flaska, serverte ein liten smaksprøve til seg sjølv. Han smatta og såg opp i taket.
-Fruktig og god. Akkurat som dæ, sa han, henvendt til serveringsdama.

Så gjekk det som det pleier å gå når nordmenn har raudvinskveld. Glasa klirra for mykje. Nokre overdrevne handtrykk på tvers av bordet førte til at edle dråpar flaug i alle retningar.
Tilbake til humor og gode vibrasjonar.
Og utanfor var himmelen lys og blå.
Godt å koma heim.

Varangertankar er ute og reiser. Men tenkjer like mykje.

2006-07-08T15:43:00.000+02:00

Har funne ut at det er best å ha ein eigen reiseblogg.
Varangertankane passar liksom ikkje heilt utanfor Varanger. Bortsett frå i særskilde tilfelle.
Men behovet for å tenkja og skriva er like mykje til stades.
Difor blir det ein liten pause her, og ein del høgtflygande tankar i Tankar frå ei reise.
God tur.

Mormor på 97

2006-07-08T14:57:00.000+02:00

Har framleis ei mormor. Ho bur på Utsira. Øya vest i havet utanfor Karmøy. Og ho har rukke å bli 97 år.
Det er lenge sidan eg har sett henne. Alt for lenge. Men denne gong kunne eg setja meg ved sida av henne på aldersheimen.
Så der sat ho. Like karrig og fast som landskapet på øya. Men med det same glimtet i auget.
Det byrjar å gå i surr for henne med barnebarn og oldebarn. Særleg når ho blir presentert for moderne "mine og dine"-familiar.
Men ho hugsa meg. Sjølv om det var lenge sidan sist.
-E det deg, spurte ho undrande.
-Er du ennå oppe i Nordland?
Alt nord for Trondheim er Nordland på ei lita øy som Utsira.

Mormor blei enke i 1966. Mannen hennar døydde av ein sjukdom som kunne vore lega i dag.
Sidan den tid budde ho mykje åleine i huset sitt på øya. Gjekk i fjæra om vinteren for å henta drivved. Gleda seg over det som kom av vitjing frå barn og barnebarn om sommaren.
Det at ho til slutt måtte flytta til aldersheimen har ho aldri forsont seg med.
-Eg får vel bli nokre dagar til, innan eg fer heim igjen, sa ho inne på aldersheimen. Medan rullatoren stod klar ved sida av henne.

Hugsar ein gong eg som tenåring skulle ta avskjed med henne, etter å ha vore ei stund på øya. Som tenåringar flest ville eg etterkvart markera at eg var uavhengig. Og ga henne difor ingen avskjedsklem.
Ein klem fekk ho denne gong. Innan eg måtte dra ifrå henne igjen.

Teltfestivalen 2006

2006-07-04T20:50:00.000+02:00

Etter å ha opplevd Skiippagurrafestivalen frå alle kantar, kom eg på ein glimrande forretningside.
Det er å arrangera ein teltfestival. Unge (særleg dei som er evig unge) frå fjern og nær blir invitert til å ta med teltet sitt og setja det opp på eit inngjerda jordstykke.
For dette kan dei betala 750 kroner for ei helg. Alle kan sitja rundt båla og festa så mykje dei orkar, medan Shakira dunkar frå ein ghettoblaster i nærleiken.

Har etter fleire års festivalopplevingar i Finnmark erfart at det er dette dei fleste eigentleg vil. Betala mange hundrelappar for å treffa gamle og nye kjente, og festa med dei rundt eit leirbål.
Med eit slikt opplegg har arrangøren så og sei ingen utgifter til musikkgrupper og diverse. Dei vil i grunnen få eit kraftig overskot.

Under Skiippagurrafestivalen var det mykje bra musikk å høyra. Arrangørane har gjort ein imponerande innsats for å bringa kultur til folket.
Til glede for alle som orka å letta på stompen og ta ein rusletur bort til scenen.

Ja, det var nå slike tankar eg hadde, då eg til slutt la meg på ryggen i ein lavvu. Og høyrde Shakira dunka frå ein ghettoblaster ein stad i nærleiken.

Ferie og st. hans

2006-06-26T17:42:00.000+02:00

Har akkurat byrja på ferien. Starta den med å setja meg på ein utestad. Som har uteservering, vel og merka. Bøytde hovudet bakover. Og berre såg rett opp i fridomen.
Å koma i gang med ferien på sjølve St. Hans er heller ikkje å forakta. Sat utpå kvelden i ytrebyfjæra med eit par kameratar rundt eit bål. Nokre ungar våga seg uti det 2-3 grader varme (!) vatnet. Elles var det berre det jamne bølgesuset og den lette drøsen rundt bålet som kunne høyrast...og ein og annan måse, sjølvsagt.
Ja. Og så mykje meir er det vel ikkje å sei enn at det alt i alt var ein temmeleg fin dag.
...og det heile er foreviga i ein video òg.

God blandings

2006-06-20T20:33:00.000+02:00

Kongolesisk pop, afghansk dans, norsk-afghansk jenterock (med blant anna ei afghansk jente på bass, som spelte svært bra), Vadsø Trekkspillklubb i samspel med Liberiansk Gospelkor.
Med andre ord; God, lokal markering av Verdas Flyktningedag.

Stor konsert

2006-06-18T21:00:00.000+02:00

Det blir ein stor og flott konsert tirsdag 20. juni på Vårbrudd, i anledning Verdas Flyktnigedag.
Store delar av musikklivet i Vadsø vil delta, i ei salig blanding.
Kongolesiske Music Star har først ein eigen konsert frå kl. 14 til 16. Deretter startar eit tettpakka program med masse forskjellig musikk, frå kl. 16 til 17.
Matservering blir det òg.

Arrangørar er; Asylmottaket, Music Star, Vadsø Kommune og Verden i Varanger.

Meir informasjon på;
http://verdenivaranger.blogspot.com

Mysteriet med midnattsola

2006-06-11T01:24:00.000+02:00

Har tenkt å avmystifisera denne sola som viser seg om natta.
Det er jo berre ei sol. Som sørger for at det er lyst heile tida.
...og som avslører at vindauga treng ein alvorleg vask...

Lys, draumefangar, ei blå nise og litt vår

2006-05-27T12:51:00.000+02:00

I vinter ein gong skreiv eg om korleis det var å vakna til utsikten frå soveromsvindauget (i denne artikkelen). Det vil sei at det stort sett var svart og mørkt.
Dei av dykk som har innsikt i arktiske lysforhold forstår vel at det nå er stikk motsatt. Det er lyst heile tida. Midnattsola har byrja å fungera. Det gjer måsen endå meir vill. Og for oss tobeinte (.....vel, nå har forsåvidt måsen òg to bein...)blir det stort sett endå meir umogleg å sova.

Så slik ser det altså ut frå soverommet rundt midnatt nå. Den tynne, raude gardina klarer på ingen måte å halda lyset ute.
Men i dette huset får me litt hjelp. Det rare er nemleg at ei lita, blå nise alltid byrjar å symja rundt i rommet rundt leggetid. Inntil ho blir fanga opp av ein draumefangar oppi hjørnet.

Vakna opp om morgonen. Til lyden,...ja av eit par måsar, sjølvsagt. Men òg til den mest liflige sommarlyden me kan høyra; Lyden av naboen sin plenklippar.
Og nå sit me ute i hagen. Det er sol! Fleire varmegrader enn sist. Naboen driv framleis og klipper plenen. Flittig kar. Fjorden er vakker og lys.
Me prøver igjen. På litt vår.

Den grå perioden

2006-05-25T12:38:00.000+02:00

Dette er den psykologisk kaldaste perioden i heile året. Mai-juni med fem grader, kald, kald austavind og eit tjukt, grått skylag.

Og eg står ved vindauget med, ja nettopp, kaffekoppen og berre ser på det heile. Ikkje anna å gjera.

"Skogen", som eg planta for ti år sidan i hagen, veit godt at det berre er å drøya lengst mogleg med å visa fram nokre grøne blad. Såpass har den forstått desse ti åra. Ein spurv prøver å setja seg på ein av dei tynne greinene. Men finn ut at det er best å venta i minst ti år til.

Og oppe i ein telefonstolpe sit det ein måse og remjar som vanleg. Så det går gjennom marg og bein.

O fryd, o glede...

2006-05-13T16:40:00.000+02:00

Yupp, yupp.
Slik går nå dagane her...

På an igjen. I longs med stil

2006-05-08T22:44:00.000+02:00

.........og DER måtte jaggu meg stillongsen på igjen.
Har lenge gått og svetta i ullstillongsen i alle varmegradene dei siste vekene.
Og akkurat i det eg, med stor ærefrykt tok den av, gjekk ut i naturen med berre legghåra innafor buksa, så sank temperaturen brått som ein struts i fritt fall. Eller noko slikt.
Faktisk så sprada eg ute i hagen i berre shortsen i deler av den siste varmedagen. Utan at legghåra reiste seg.
Og ein liten augneblink, berre ein liten ein, tenkte eg at slik kunne det bli resten av sommarhalvåret......

HA, HA, HAAAAAAAAAA!!!!!!
Nokon større idiot går det ikkje an å bli!

I dag var det berre å gøyma heile shortsen, plukka opp buksa, stillongsen, ullsokkane og alt som eigentleg høyrer med.

Jo, jo, men....

Den raude flammen

2006-05-01T14:08:00.000+02:00

Det virkar unekteleg som om flammen har spakna litt med åra. Blitt meir eit bluss. Men det fine er at blusset ikkje sloknar.
Eg kreka meg til 1. mai samlinga i dag. Snakka med ein kamerat på telefonen i går kveld. Han drakk whisky og høyrde på storslått, klassisk musikk. Og ville gjerne slå av ein prat med det same.
Eg fortalte som sant var at eg var blitt litt passiv i forhold til 1. mai.
-Du må dra, svara han.
-Det har aldri vore så viktig å dra på slike arrangement som nå.
Så eg drog.
Kan ikkje sei at eg følte meg så mykje klokare etter å ha vore der.
Men det er noko med stemninga. Når OmSåKor ljomar ut med "Virvelstevet";
"Som ei kaffekvern gjør du jobben din, hever lønna di, jobber overtid..."
Og når alle til slutt reiser seg og syng "Internasjonalen".

Det er all grunn til å vera pessimistisk i forhold til framtida.
Den største gleda vår er for tida å kjøpa. Kjøpa og kjøpa. På varer som ofte er laga av menneske som arbeider under slavekontraktar.
Desto billegare me får det, desto meir nøgde er me. Medan dei som produserer får endå mindre.
Me bur i eit land som er i krig. Me sender jagarfly til Afghanistan som slepper bomber ned over menneske. Og soldatar som mest sannsynleg har, eller kjem til å drepa afghanske menneske. På afghansk jord.
Og det er nestan ingen i landet som reagerer på det.
Ved neste Stortingsval ligg me an til å få ei regjering frå Framstegspartiet.
I verste fall betyr det eit samfunn styrt etter prinsippa hat, ekstrem egoisme og kaos. Styrt av ein gjeng stutumar som aldri kjem til å forstå ironien til Stutum.

Lengst framme i Samfunnssalen i Vadsø i dag sat byens gamle kommunistar.
Det er mykje eg kunne ha kritisert kommunistar for. Som då dei i stor grad forsvarte det tidlegare Sovjetsystemet.
Men eg har stor respekt for desse menneska. Som ofra svært mykje under krigen. Som opplevde å bli mistenkeleggjort og håna under den kalde krigen. Men som framleis har gløden i seg. Og som bidrar til at det raude blusset aldri kjem til å døy ut.

Difor kjennest det godt å reisa seg til slutt og synga med;
"Så samles vi på Valen, seiren vet vi at vi får..."