Det kan ta tid.

Nokon gonger tar det tid.
Kanskje det er på grunn av månen.

....

Å stå han av

Nokon vil kanskje seia at dette er biletet på den typiske finnmarking. Som står imot kva det skal vera. Oppreist mot alle naturlover. Utan eigentleg å tenkja over kor spesielt det er.
Tok ein tur ein søndags ettermiddag og kom forbi fleire slike gamle hus.

Slik har dette huset hatt eit liv på skakke over lengre tid. Og det verkar eigentleg å vera nøgd med det.
Særleg når det har selskap av ein fargeklatt på sørsida.

Vedskogen kallar

Ingenting er som å dra opp i skogen og saga ved. Og så fantastisk tilfredsstillande når veden er like ovanfor garden. Jajamen...

Løyndommen bak eit gammalt orgel

Naboen og eg demonterte eit lite orgel ein kveld. Det er eit lite og yndig orgel. I forhold til enkelte andre så lite at det nærast kan puttast i lomma. Men det har den rette lyden... ja, det vil sei, dersom det hadde vore friskt. For dette lir av alvorleg astma. Så det var å gjennomføra ein kraftig operasjon.
Når det så var demontert oppdaga me ein løyndom. På baksida var det limt ei avisside. Frå ei tysk avis på byrjinga av 1900 talet.
Så var det å undra over kven som hadde laga dette orgelet. Tydelegvis ein tyskar. For lenge sidan. Og korleis det hadde kome opp til Vadsø. Kanskje under krigen?
Då me hadde lukka det igjen, var det i alle fall litt meir lyd. Men astmaen var nok ikkje heilt kurert. Ennå.

Råkøyring og nervøse hestar

Slik kan det gå når ein fireåring med far kjem rasande.
Og det kan føra til at hestane blir så nervøse at dei nestan et opp heile porten.

Frå stolt hane til hane i vin

Så var det òg gjort. Liv er tatt for første gong under vår leiing på bruket.
Eg var litt spent på korleis eg skulle takla dette. Å ta liv som eg omgir meg med til dagleg er ikkje noko som skjer så ofte. Men det var ikkje så spesielt. Nestan som å ta opp ein fisk frå havet.
I hønehuset var det tre hanar. Litt for mange. Strengt tatt er det nok med ein. Og når den nest største i tillegg byrja å bli vel bøllete i kurtisen med hønene, så var det på tide.
Det var fort gjort. Frå å vera ein ubekymra, spankulerande hane. Til brått å vera utan hovud.
Naboen hjalp til med flåinga. Det kom urovekkande, levande "bøøøøp"-lydar ut av den opne halsen når me haldt på.
Sambuaren haldt seg på god avstand frå slakteplassen, ridande på hesten sin.

Så var det å liggja partert på kjøkkenbordet. Bli blanda med diverse etter oppskriften frå fransk bondekunst; Coq au vin.
I Finnmark er det forresten ei spesiell oversetjing av denne retten, som eg ikkje har lyst å fortelja om nå. Det viktigaste var at kjøttet på middagsbordet var veldig ferskt i ettermiddag.
Og blandinga av hane, vin, sopp og diverse var som forventa. Det var godt.

Leik i mørketid

Var ute og leika ein ettermiddag med femåringen. Me tok på oss hovudlykter. Leika gjemsel. Femåringen er ikkje akkurat blant dei mest tolmodige. "Si et lite pip" ljoma i ett medan han leita. Så var det å køyra med akebrett. Me har ein lang og fin nedkjørsel, utan fare for trafikk. Me sat på kvart vårt brett oppe ved porten. Venta på startskotet.
Så satte me i veg. Hetta på scooterdressen min la seg over hovudlykta, så det blei ekstra mørkt. Femåringen susa der framme. Og alt skildra i den snart prisløna filmen min.

Mysteriet på himmelen

Er opptatt av mysterier av og til. Og nå på den eine lyse timen me har hatt i mørketida, såg eg dette fenomenet på himmelen.
Så kva er det? Berre ein sky som har fått ein rar form? Laga av vind som ikkje klarer å avgjera kva retning den skal ta? Sidan dette er observert i rett retning aust, får eg fantasiar om storpolitikk. Kanskje det er sporet frå eit russisk jagarfly? Styrt av ein pilot som har tatt litt for mykje vodka?
Eller kanskje eg berre skal slutta å koma med fleire gode idear?

Det humpar og går

Det er ikkje berre å overta eit småbruk med avgrensa kunnskapar, kombinert med full jobb og ganske dårleg tid. Så eg kan sjå tilbake på eit innhaldsrikt år, dette første småbruksåret.
Så her kjem ei beskriving av ei lang og pinefull ferd. Ganske lik Dantes skildring av reisa gjennom Helvete ("Den guddommelige komedien"). Men på eit meir praktisk plan.
Så, altså;
Det har vore ein del bål nede i fjæra, for å bli kvitt gammalt skrot. Og kvar gong har røyken gått feil veg; Rett opp i huset til ein av naboane. Som heldigvis er greie og tolmodige.
Tida har gått så fort. Og alltid har eg vorte for seint ute. Eit høylass har blitt hengande på hesja. Og langt, langt ut i mørketida fekk eg endeleg båten til land. For å få det til, måtte eg vassa ut. Drog først til ein sportsforretning for å få tak i vadarar. Det hadde dei sjølvsagt ikkje på denne tida av året. Og ikkje skjøna dei kva eg skulle med det. Men ein kamerat hjalp til og lånte meg ein tørrdrakt. Den kom godt med. For når eg byrja å vassa utover, måtte gjera det på full flo, når det var på det mørkaste, så merka eg at det var skikkeleg springflo, faktisk. Vatnet gjekk nestan opp til halsen. Eg tenkte med meg sjølv at dette er livsfarleg og heilt idiotisk. Og av alle idiotiske ting, så hadde eg tatt på meg sambuaren si kjempedyre reveskinnslue. Eg syntes jo det blei litt for kaldt å berre ha ei slik gummihette over hovudet. Vassa utover sjøen i bekmørke, midt på vinteren, i ganske kraftig vind, med sjø opp til halsen og ei reveskinnslue på hovudet. Men når eg fyrst hadde byrja turen utover, så var det på ein måte ingen veg tilbake. Og når eg kom fram og baska meg opp i båten, så var sjølvsagt reveskinnslua borte vekk.
Vel, vel. Båten kunne løysast og sigla fint inn til land i vinden og ligg nå trygt på land. Det siste stykket hjalp "tørrdrakt-kameraten" til med, dagen etter.
Det neste prosjektet mitt var å parkera traktoren i garasjen ved vegen. Men porten var laga etter eit finurleg system som innebar at den øverste delen subba bort i eksosrøyret, så det nestan knakk i to. Motorlyden vart straks ein slik traktor-harley-lyd. Og det vart utelukka å bruka varmeapparatet, sidan eksosen då berre bles inn. Etterkvart gjekk det akkurat å køyra traktoren inn og ut av garasjen, så lenge den nederste bjelken var fjerna. Inntil ein dag då det låg litt snø i overgangen. "Vroootsj", sa det, og taket skrella nærast av. Ein ny kamerat hjalp til med å byggja om garasjeporten (kva skulle eg gjort utan alle desse kameratane?), slik at det er blitt lettare å køyra inn og ut. Men traktortaket ligg framleis på halv åtte. Og motorlyden er framleis kjempetøff.
Grunnen til at eg ville parkera oppe ved garasjen, var at eg tenkte det ville vera lettare å starta øverst oppe når eg skulle rydda bort snø med traktorsnøskuffa. Bortsett frå at eg ein dag køyrde over nokre store isoporgreier som eg ikkje var merksam på. Dei viste seg å dekka over eit septikhol. Som resulterte i at det flaut med små isoporbitar nede i septiken. Dette oppdaga eg då septiken etterkvart gjekk tett (det kan jo vera ein samanheng). Så var det å dra til sportsforretningen igjen og kjøpa ein fiskehåv. Det var utanom sesongen for det òg, og dei på forretningen lurte på kva eg skulle bruka den til på denne tida av året. Eg fortalde det ikkje. Og så var det å hoppa ned i septiken og samla opp alle isoporbitane. Verda blir aldri den same etter den jobben.
Utpå seinvinteren bles det opp. Til storm. Me sat inne og høyrde ei forferdeleg buldring. Den kom frå trampolina som me ikkje hadde montert ned. Noko me skulle ha gjort for lenge sidan. Vinden hadde fått tak, og den velta tjue meter bortover, og landa ved hønsehuset. Mirakuløst nok blei nestan ingenting øydelagt. Bortsett frå sjølve trampolina og ein avslitt struamledning til hønsehuset.
Så det var nå det.
Nokre lurer kanskje på kva eg har på eit småbruk å gjera. Men det er jo visse framsteg òg dette året. Som det blir for keisamt å skriva om i ein blogg. Og alt kan ein ta lærdom av.
Godt nytt år.

Juletur

Har tatt ein liten tur igjen, til sørvestlandet.
Sjå meir i reisebloggen.

Julelys hos naboen og oss

Det har vore ganske mørkt hos oss i lengre tid. Men til slutt ga me etter for presset. Og kjøpte litt sånn utejulelys.
Lenge dreiv me og beundra naboen sine dekorasjonar som lyste opp, omlag 500 meter der borte.
Å overgå naboen klarer me kanskje aldri. Men dette er jo ei byrjing. Og kven veit...

New business in town

Ebenezer frå Liberia driv nå sin eigen forretning i Vadsø. Ved sida av Pleyms og Det Hvite Hus kan me finna spesialimportert ris, te, kaffe og alt mogleg krydder frå diverse himmelstrok.
På tide kan me seia. At slike forretningar kjem hos eit folk som trudde at salt og pepar var det einaste krydder som fantes.
Men i Vadsø har me lenge vore klar over kva tandoori er. Sidan ein annan driftig innvandrar i mange år har forsynt oss med indiske rettar frå restauranten Indigo. Og eigentleg har me blitt ganske verdsvante viser det seg. Ebenezer sjølv er ganske overraske ovver at det er mange nordmenn som viser interesse for varene hans.
Får håpa det går bra. Varme krydder kan vera fint å ha i den arktiske kulden.

Ut på tur

Er ein liten tur og testar gps-en.
Sjå korleis det går i reisebloggen min.

Englevakt

Det som ikkje skal skje, skjedde i går kveld.
På veg heim seint på kvelden i bilen bremsa me ned på den øde vegstrekningen.
Ambulanse, blinkande lys og andre bilar sperra vegen.
Djupe hjulspor i snøen viste at ein bil hadde køyrd av vegen, og sannsynlegvis stod eit stykke nedanfor.
Heldigvis gjekk det forholdsvis fint med dei som sat i bilen.
Men det kunne gått verre. Medan me sat og venta på vegen, usikker på om me skulle gå ut og spørja om me skulle hjelpa.
Så kom det eit stille sus. Og ein ambulansebil som køyrde i voldsom fart langs med grøfta på innsida og forbi oss. Utan sirene, men med blålys. Innan den stansa med eit dump litt forbi ulykkesstaden. Den hadde køyrd så fort at den ikkje klarte å stansa, men unngjekk å kollidera rett i oss ved å manøvrera ut i den djupe grøfta.
Ein ting er korleis slike situasjonar blir handtert. At nokon tar kommando og dirigerer anna trafikk bort slik at vegen ikkje blir sperra og skaper fleire farlege situasjonar. Rett nok må ambulansesjåføren ha vore snartenkt som klarte å manøvrera ut i grøfta. Samstundes kan ein spørja seg om det er nødvendig at ein ambulansebil køyrer veldig fort ved alle utrykningar.
Men mest av alt kunne me godt ha fokusert meir på at det aldri er føret som er årsaka til ei trafikkulykke. Det er at me trafikantar ikkje tilpassar farten til forholda.

Skattar frå ei svunnen tid

Naboen fann ei lita eske i eit gammalt, halvvegs forfallent leikehus på garden. Han dreiv og bygde huset om til hønsehus.
Så kom denne eska fram. Inni låg det ei mengd med skattar.
Har ein sterk mistanke om at dei borna som gøymde denne skatten forlengst har blitt vaksne. Og at dei tilhøyrer dei som budde på garden før oss.
Ser for meg ein del ting. Då faren måtte dra på fest utan å kunna barbera seg. Og reknar med at han i fleire år må ha lurt på kor dei mansjettknappane blei av.
Nå; Når nokre høner og hanar har flytta inn i det vesle huset. Så er mysteriet oppklart. Trur eg skal gi skattane i julegåve til den mansjett og barberlause mannen.

Vadsø skyline

Den er ganske fin på avstand, denne byen. Og takka vera den nedlagte sildoljefabrikken og Hurtigruta som kjem inn om morgonen, så blir det liksom litt skikkeleg bypreg over himmelsilhouetten.
Hurtigruta, ja. Ho har eg alltid lyst til å reise med når eg ser ho om morgonen. I staden for å dra på jobb, kunne me ha site på Hurtigruta og tatt ein finare frukost. Og liksom forsvunne litt frå det daglege.
Men, nei. Det blei nok jobb den dagen òg.
(Og som de ser, har eg fått meg nytt kamera. Nå blir det ikkje lenger berre blasse mobiltelefonbilete i bloggen. kameraet har ein kraftig zoom. Så eg nestan ser inn til frukostetande hurtigruteturistar).

På sykkel langs dødsvegen

Driv og syklar, sjølv om det har blitt farleg mørkt. Med diverse blinkande lys og refleksar har det gått fint til nå.
Fint er det òg å vera omslutta av mørket. Berre ha ei lita strime av ljos frå sykkellykta å orientera seg etter.
Men i haust er det altså lemmenår. Som resulterer i at det ligg strødd med flatklemte lemmenlik langs vegen. Som det reine mosaikkmønsteret. Dei fleste bilistar har sikkert eit distansert forhold til det. Men på sykkel blir det annleis. Stadig spring det ut eit lemmen framfor sykkelhjulet. Eg prøver å svinga unna. Men klarer det ikkje alltid. Slik at det kjem eit "skoiiiiik" under hjulet sånn av og til.
Så eg kjem litt nærare naturelementa på ein sykkel, ja.

Nemat får bli

I tre år har han hatt trusselen hengande over seg om å bli kasta ut.
Difor flytta han i sommar sørover. Såg han på fjernsyn då han deltok i protestmarsj frå Trondheim til Oslo med andre afghanarar.
Eg blei kjent med han på ein fest i Vadsø ein gong, der han spelte på ein to-strengs gitar. Han er altså ein musikkglad mann. Samstundes gjekk han med konstant redsel over at politiet skulle henta han og føra han ut av landet ein dag.
Så kom endeleg kontrabeskjeden; Han får opphaldsløyve.
Møtte ein gledesstrålande Nemat her om dagen, som var tilbake i Vadsø.
Og gitaren hadde han med seg.

didjeridoo og russisk electronica i tømmerhuset

Det er spesielle dagar på småbruket. I tømmerhuset kan det høyrast liflege tonar. Frå ein didjeridoo. Og russisk electronica frå ein mac. Og salmar. Og etterkvart afrikansk perkusjon. Med meir. Veldig masse forskjellige uttrykk som blir smelta saman til noko nytt og spanande.
Det er altså intense musikkøvingar.
Resultatet kan høyrast torsdag 11. oktober kl. 22 på Kolibri i Vadsø.
Arrangør er Verden i Varanger og krabbefestivalen.
Og artistane;
Zotora, Ed og Lys, Daap, Josef Bahie Dago og Jan Hofseth fra Vadsø.
Dessutan Ebenezer and The Liberaters.
Vel møtt!

Mat og blekk blir sopp

Det såg sikkert mistenkeleg ut. Innpakka i mørkeblå regnjakke og med hår som flagra i alle retningar. Frå ein som plukka intenst.
Matblekksopp. Ein veldig god sopp. Smeltar på tunga, som fløyel. Fin å blanda med fløyte, krydder og kvitløk til soppstuing. Har fått namnet sitt fordi den utviklar ei saft som liknar på blekk, viss den får stå for lenge.
Du får ikkje tak i den i skogen. Men på plenen til Varanger Kraft. Blant anna.
Er veldig glad i Varanger Kraft. Særleg på grunn av matblekksoppen deira.
I eit land kor alle trur at etande sopp veks i hermetikkboksar, så såg dette sikkert rart ut. Reknar med at dei fleste bilistane som for forbi den dagen glodde fælt på den rare figuren som sprang omkring på bakken.
For ordens skuld; Denne soppen gir ingen hallusinasjonar. Berre god smak.
Og; Ja. Dette har eg òg skreve om før.

Poteter og ved

Ja, det var dei potetene, ja.
Like fint kvart år å grava dei opp. Stikka greipa i jorda, rista laus jord, og la ein skatt åpenbara seg.
Eg vaska nokon og la dei til utstilling på kjøkkenet. Reine kunstverket. Nestan synd å skjæra dei opp.
Og så var det å saga ved. Fin aktivitet det òg. Kjennest godt å førebu seg på kulde og vinter.
Høyra den rytmiske sangen frå saga.


Medan hestane beita i bakgrunnen, blei siste del av veden kløyvd av moderne utstyr. Og kasta inn til tørking. Alt dokumentert til minste detalj.

Familien Arsamakov får bli

Etter mange, mange år i uvisse, får dei endeleg bli.
Den tsjetjenske familien er blitt sendt fram og tilbake mellom Vadsø og interneringsleir i Oslo. Dei var på veg til å bli kasta ut og sendt til Russland. Men dette vart omgjort i siste augneblink. Så tilbake til Vadsø igjen, for å venta på seinare utkasting.
Så, endeleg, etter lang tids kamp frå familien og vener, kom regjeringa fram til at familiar med born, som hadde budd i eit lokalmiljø i fleire år, kunne få bli.
Og endeleg skulle denne avgjerda òg gjelda for Arsamakov-familien.
Det er aldri for seint å å bli menneskeleg.

Me har fått barn!

Så har det endeleg skjedd. Våre to første barn har kome til verda. To små kyllingar som kvitra og pila omkring. ei stolt hønemor og ein endå stoltare hanefar (akkurat slik det er elles i verda) passa på. Og eg passa på. Med svulmande farsfølelsar.

Fjellmat

Det er ikkje så mykje dei har å gle seg over desse to, lenger. Men god mat blir dei.
Den første fangsten for nabo og kamerat i haust.